BACnet

Yaklaşık 8 dk okuma

BACnet protokolü, 2WinScada'nın bina otomasyonu kontrolörleri, HVAC cihazları ve benzeri BACnet/IP cihazlarıyla haberleşmesini sağlar. 2WinScada ağda istemci olarak çalışır; cihazlardaki nesnelerin Present Value özelliğini periyodik olarak okur ve yazar.

Desteklenen başlıca özellikler:

• UDP üzerinden BACnet/IP (IPv4) haberleşmesi
• Who-Is / I-Am ile ağdaki cihazları keşfetme ve toplu içe aktarma
• Cihazın nesne listesinden tag'leri okuyup toplu içe aktarma
• BBMD'ye yabancı cihaz (Foreign Device) olarak kaydolarak farklı alt ağlardaki cihazlara erişim
• Cihaz adresini BACnet cihaz kimliğinden otomatik bulma (Otomatik Who Is)

BACnet MS/TP gibi seri hatlar ve COV (Change of Value) aboneliği kullanılmaz; değerler her tag'in Güncelleme Süresi[s] değerine göre sorgulanır.

Lisans

BACnet standart protokoller arasındadır ve Starter, Standard ve Professional lisans sürümlerinin tümünde kullanılabilir. Ayrıntılar için Lisans sayfasına bakın.

Kanal Tanımı

Yeni kanal penceresinin Genel sekmesinde kanal adı girilir ve Bağlantı Tipi olarak BacNetIP seçilir. Diğer sekmelerdeki ayarlar yapıldıktan sonra Kaydet butonuna tıklanır.

Bağlantı Parametereleri sekmesi:

Alan	Açıklama	Varsayılan	Aralık
Port	2WinScada'nın BACnet/IP için kullandığı UDP portu. Standart BACnet/IP portu 47808'dir (onaltılık 0xBAC0).	47808	1–65535; zorunlu
Zaman aşımı [ms]	Bir isteğin yanıtı için beklenecek süre	3000	3000–86400000
Tekrar sayısı	Yanıt alınamayan bir isteğin yeniden gönderilme sayısı	3	0–10

Gelişmiş Parametreler sekmesi:

Alan	Açıklama	Varsayılan	Aralık
Local Endpoint Ip	BACnet trafiği için kullanılacak yerel ağ arayüzünün IPv4 adresi. Sunucuda birden fazla ağ kartı varsa BACnet ağına bağlı kartın adresini girin. Boş bırakılırsa arayüz otomatik seçilir.	Boş	IPv4 adresi
Max Payload	Bir UDP paketinde taşınacak en büyük BACnet verisi (bayt). 1472, standart Ethernet MTU'su (1500 bayt) için uygundur.	1472	128–16384
Use Exclusive Port	İşaretlenirse Port bu kanal için paylaşımsız (özel) açılır. Aynı sunucuda aynı portu kullanan başka bir BACnet uygulaması varsa bu seçeneği işaretlemeyin.	Kapalı	—
Dont Fragment	Gönderilen IP paketlerinde "bölme" (Don't Fragment) bayrağını ayarlar. Paket yol üzerindeki MTU'dan büyükse bölünmek yerine atılır.	Kapalı	—
Register As Foreign Device	2WinScada'yı bir BBMD'ye (BACnet Broadcast Management Device) yabancı cihaz olarak kaydeder. Cihazlar farklı bir IP alt ağındaysa ve keşif yayınları yönlendiriciden geçmiyorsa kullanılır.	Kapalı	—

Register As Foreign Device işaretlendiğinde BBMD Cihazları grubu görünür:

Alan	Açıklama	Varsayılan	Aralık
Ip Adresi	BBMD'nin IPv4 adresi	Boş	IPv4 adresi
Port	BBMD'nin UDP portu	47808	1–65535
Time To Live(TTL)	Kaydın BBMD'de geçerli kalacağı süre (saniye)	30	1–32767

BBMD kaydı yalnız Register As Foreign Device işaretliyken ve BBMD Ip Adresi girilmişken yapılır; seçenek kapalıyken BBMD'ye kayıt paketi gönderilmez. Kayıt açıkken 2WinScada kaydı Time To Live(TTL) süresinin yarısında bir (en az 10 saniyede bir) kendiliğinden yeniler. Kaydın süresinin dolması yalnızca keşfi etkiler; adresi bilinen cihazlarla okuma ve yazma doğrudan IP adresi üzerinden sürer.

Cihazları içe aktarma

Kaydedilmiş bir kanalda Gelişmiş Parametreler sekmesinin Cihazlar grubundaki Cihazları içe aktar butonu, ağda keşfedilen BACnet cihazlarını listeler. Buton kanal kaydedilene kadar pasiftir.

1. Cihazları içe aktar butonuna tıklayın. BacNet Cihaz Seçimi penceresinde kanal başlatıldığından beri I-Am yanıtı veren cihazlar listelenir.
2. Liste eksikse WhoIs Gönder butonuna tıklayın. 2WinScada ağa bir Who-Is yayını gönderir (BBMD kaydı açıksa BBMD üzerinden de gönderir). Buton 30 saniye boyunca pasif kalır. 15 dakikadır yanıt vermeyen cihazlar bu sırada listeden çıkarılır.
3. Yanıtların gelmesi ağdaki cihaz sayısına göre zaman alabilir. Listeyi yenilemek için Veriyi Tazele butonuna tıklayın.
4. Listede Adı, Adres, BacNet Cihaz Id, Adres Tipi ve Network sütunları görünür. İçe aktarılacak cihazları işaretleyip Seç butonuna tıklayın ve onay penceresini kabul edin.

Seçilen cihazlar adı, adresi ve cihaz kimliğiyle doğrudan kaydedilir ve aktif olarak eklenir. İçe aktarılan cihazlarda Otomatik Who Is kapalıdır; adres I-Am yanıtından alınır. İşlem sonunda içe aktarılan, başarısız ve uygun olmayan kayıt sayıları bildirilir.

TIP

Keşif ve içe aktarma, kanalın 2WinScada servisinde çalışıyor olmasını gerektirir. Liste boş geliyorsa kanalın kaydedildiğini, lisansın BACnet'e izin verdiğini ve UDP 47808 trafiğinin güvenlik duvarından geçtiğini kontrol edin.

Cihaz Tanımı

Cihaz kaydı tek bir BACnet cihazını temsil eder. Genel sekmesinde Adı ve Aktif alanları diğer protokollerdeki gibi belirlenir. İçe aktarılan cihazlarda parametreler önceden doldurulmuştur.

Parametreler sekmesi:

Alan	Açıklama	Varsayılan / kural
Adres	Cihazın IPv4 adresi ve UDP portu, IP:port biçiminde (örn. 192.168.1.20:47808)	Otomatik Who Is kapalıyken zorunlu
BacNet Cihaz Id	Cihazın BACnet Device nesnesi numarası (Device Instance). Ağdaki her cihazda benzersiz olmalıdır.	Zorunlu; yalnızca rakam, 0–4194303
Adres Tipi	Adresin tipi. Yalnız IP (IPv4) seçilebilir.	IP
Network	Cihazın bulunduğu BACnet ağ numarası. Cihaz aynı IP ağındaysa 0 bırakılır; bir BACnet yönlendiricisinin arkasındaki ağlar için yönlendiricide tanımlı ağ numarası girilir.	0
Otomatik Who Is	İşaretliyse cihazın adresi BacNet Cihaz Id kullanılarak Who-Is ile otomatik bulunur ve Adres alanı kullanılmaz.	Yeni cihazda açık

2WinScada BACnet/IP haberleşmesini IPv4 UDP üzerinden yapar ve Adres alanı yalnızca IPv4 IP:port biçimini kabul eder. IPv6 desteklenmez; sunucu da IP dışı adres tipiyle kaydı reddeder. Eski sürümlerde IPv6 statik adresle kaydedilmiş cihazlar silinmez; Bad kalitede görünür ve servis loguna yazılır. Bu cihazları Adres Tipi IP seçip IPv4 adresiyle kaydedin.

Otomatik Who Is açıkken:

• 2WinScada yalnızca bu cihaz kimliği için Who-Is gönderir (BBMD kaydı açıksa BBMD üzerinden de) ve yanıt için yaklaşık 3 saniye bekler. Adres bulunamazsa deneme 30 saniyede bir tekrarlanır.
• Arka arkaya 4 tag okuması başarısız olursa adres yeniden aranır. Böylece IP adresi değişen cihazlara yeniden ulaşılır.

Otomatik Who Is kapalıyken Adres alanındaki adres doğrudan kullanılır ve yeniden arama yapılmaz.

Değişkenleri içe aktarma

Kaydedilmiş bir cihazın Gelişmiş Parametreler sekmesindeki Değişkenler grubunda Değişkenleri içe aktar butonu bulunur. Buton cihaz kaydedilene kadar pasiftir.

1. Değişkenleri içe aktar butonuna tıklayın. 2WinScada cihazın nesne listesini (Object List) okur ve her nesnenin adını ve tipini sorgular.
2. Açılan pencerede Adı, Adres ve Veri Tipi sütunları görünür. İçe aktarılacak satırları işaretleyin, Seç butonuna tıklayın ve onay penceresini kabul edin.
3. Seçilen tag'ler adı, adresi ve veri tipiyle cihaza eklenir. Diğer tag alanları varsayılan değerleriyle oluşturulur.

Listede yalnızca nesne tipleri tablosundaki nesneler görünür. Cihazın aktif olması ve adresinin biliniyor olması gerekir; Otomatik Who Is açık bir cihazda adres henüz bulunmadıysa liste boş gelir.

Tag Tanımı

Tag'ler cihazın tag tablosunda diğer protokollerdeki gibi tanımlanır (bkz. Tag Yönetimi). Adres alanına nesne tipi ve nesne numarası (instance) iki nokta ile ayrılarak yazılır:

<NESNE_TİPİ>:<instance>

Örnekler:

Adres	Anlamı
OBJECT_ANALOG_INPUT:5	5 numaralı Analog Input
OBJECT_ANALOG_VALUE:5	5 numaralı Analog Value (örn. set değeri)
OBJECT_BINARY_VALUE:5	5 numaralı Binary Value
OBJECT_MULTI_STATE_VALUE:2	2 numaralı Multi-state Value

Nesne tipi adı büyük/küçük harf duyarlıdır ve aşağıdaki tablodaki gibi yazılmalıdır. Adres çözülemezse tag okunmaz.

Nesne tipleri ve veri tipleri

Değişkenleri içe aktar ile listelenen nesne tipleri ve atanan Veri Tipi:

Nesne tipi	Adresteki ad	Veri Tipi
Analog Input	OBJECT_ANALOG_INPUT	Real
Analog Output	OBJECT_ANALOG_OUTPUT	Real
Analog Value	OBJECT_ANALOG_VALUE	Real
Binary Input	OBJECT_BINARY_INPUT	Bool
Binary Output	OBJECT_BINARY_OUTPUT	Bool
Binary Value	OBJECT_BINARY_VALUE	Bool
Multi-state Input	OBJECT_MULTI_STATE_INPUT	Int
Multi-state Output	OBJECT_MULTI_STATE_OUTPUT	Int
Multi-state Value	OBJECT_MULTI_STATE_VALUE	Int
CharacterString Value	OBJECT_CHARACTERSTRING_VALUE	String

Present Value özelliği olan diğer nesne tipleri (örn. OBJECT_INTEGER_VALUE:1) elle tanımlanabilir; bu durumda Veri Tipi cihazdaki değere uygun seçilmelidir.

Okuma ve yazma davranışı

• Her tag, Güncelleme Süresi[s] dolduğunda nesnenin Present Value özelliği okunarak güncellenir. Tag değeri yalnızca okunan değer değiştiğinde değişir.
• Okunamayan tag'in kalitesi Bad olur. Cihazdan en az bir tag okunabildiğinde cihaz kalitesi Good olur.
• Yazma, nesnenin Present Value özelliğine yapılır ve yalnız Analog, Binary ve Multi-state Input/Output/Value nesnelerine desteklenir. Değer nesne tipine uygun BACnet veri tipiyle gönderilir:

Nesne	Gönderilen tip	Kabul edilen değer
Analog	REAL (Veri Tipi LReal ise DOUBLE)	Sayı; REAL için tek duyarlıklı sayı aralığında
Binary	ENUMERATED	Yalnız 0 veya 1 (Bool değerler 0/1 olarak gönderilir)
Multi-state	UNSIGNED	1 veya daha büyük tam sayı (durum numarası)

• String (CharacterString) tag'lere ve diğer nesne tiplerine yazma desteklenmez. Uygun olmayan değer (ör. Binary için 2, Multi-state için 0 veya kesirli değer) cihaza gönderilmeden reddedilir.
• Yazma isteğinde öncelik (priority) belirtilmez; BACnet standardına göre cihaz bu durumda en düşük öncelik olan 16'yı uygular. Daha yüksek öncelikli bir komut varsa yazılan değer etkili olmaz.
• 2WinScada yazmadan sonra kanalın Zaman aşımı [ms] ve Tekrar sayısı değerleriyle cihazın onayını bekler. Reddedilen veya onaylanmayan yazma başarılı görünmez: yazmayı yapan kullanıcının ekranında Yazma isteği reddedildi: sunucu isteği sürücüye iletemedi. uyarısı çıkar, nedeni servis loguna yazılır ve yazma Operasyon Geçmişi'ne kaydedilmez. Reçete uygulamada bu kalemler başarısız olarak listelenir.

WARNING

Yazma işlemlerini canlı tesiste denemeden önce cihaz dokümanını, nesnenin yazılabilir olduğunu ve öncelik dizisini (Priority Array) kontrol edin. İlk devreye almada tag'leri Sadece Okuma olarak tanımlayın.

Sorun giderme

Belirti	Kontroller
Cihaz listesi boş	Kanalın kaydedildiğini, 2WinScada servisinde çalıştığını ve lisansın BACnet'e izin verdiğini kontrol edin. WhoIs Gönder sonrası Veriyi Tazele ile listeyi yenileyin. UDP 47808 için güvenlik duvarını ve Local Endpoint Ip değerini kontrol edin.
Başka alt ağdaki cihazlar görünmüyor	Register As Foreign Device seçimini, BBMD Ip Adresi ve Port değerlerini ve BBMD'nin yabancı cihaz kaydını kabul ettiğini kontrol edin.
Hiç yanıt gelmiyor, port başka uygulamada	Aynı sunucuda 47808 portunu kullanan başka bir BACnet uygulaması varsa Use Exclusive Port seçimini kaldırın veya farklı bir port kullanın.
Cihaz bulunamıyor (Otomatik Who Is)	BacNet Cihaz Id değerinin cihazdaki Device Instance ile aynı olduğunu kontrol edin. Arama 30 saniyede bir tekrarlanır. Gerekirse Otomatik Who Is seçimini kaldırıp Adres girin.
Tag kalitesi Bad	Adresteki nesne tipi adını ve numarasını, cihazın erişilebilir olduğunu ve Zaman aşımı [ms] değerini kontrol edin.
Değişkenleri içe aktar listesi boş	Cihazın kaydedildiğini, aktif olduğunu ve adresinin bulunduğunu kontrol edin.
Yazma etkisiz	Sadece Okuma seçimini, nesnenin yazılabilir olduğunu ve daha yüksek öncelikli bir komut bulunmadığını kontrol edin. Ayrıntılar servis logundadır.
Yazmada "Yazma isteği reddedildi" uyarısı	Nesne tipinin yazmayı desteklediğini, değerin nesne tipine uygun olduğunu (Binary 0/1, Multi-state 1 ve üzeri tam sayı) ve cihazın yazmayı kabul ettiğini kontrol edin. Ret nedeni servis logundadır.
Cihaz kalitesi Bad, adres tipi IPv6	IPv6 desteklenmez. Adres Tipi olarak IP seçip IPv4 adresiyle kaydedin.