Dokunmatik Paneller

Yaklaşık 9 dk okuma

Dokunmatik ekranlı HMI panellerde ve endüstriyel PC'lerde operatör parmakla, çoğu zaman eldivenle çalışır; fare imleci ve üzerine gelince açılan ipuçları yoktur. 2WinScada bu ekranlarda kontrolleri büyütür ve o kullanıcı için işlem yapamayan kontrolleri işaretler. Panel PC kurulumu ve kiosk adresi için bkz. Panel PC ve Kiosk.

Dokunmatik mod

Dokunmatik mod bir ayar değildir; şu durumlarda kendiliğinden açılır:

• Cihazda dokunmatik bir işaretçi vardır. Dokunmatik ekranın yanında fare de bildiren endüstriyel PC'ler buna dahildir.
• Sayfa kiosk adresiyle (?kiosk=1) açılmıştır. Panelde fare takılı olsa da kiosk ekranı dokunmatik modda çalışır.

Dokunmatik modda Alarm tablosunun onay ve sayfa düğmeleri ile Manuel giriş tablosunun düğmeleri ve alanları en az 44 piksel yüksekliğe büyür. Fareyle kullanılan ekranlarda bu tablolar sıkı kalır. Sayfa içeriği ve kayıtlı ayarlar değişmez.

Boyut kuralları

Dokunmatik ekran için sayfa tasarlarken şu alt sınırları kullanın:

Kontrol	En az
Her dokunmatik kontrol (Switch, seçici, Değer girişi, açılır liste)	44 piksel yükseklik
Komut ve gezinme butonları (Buton, Pano butonu)	48 piksel yükseklik
Yan yana iki kontrol arası	12 piksel boşluk

Eldivenle çalışılan sahalarda ana komutlar için 64 piksel yükseklik ve 16 piksel boşluk tercih edin. Fiziksel boyut panelin çözünürlüğüne ve ölçeklemesine bağlıdır; örneğin 15,6 inç, 1920×1080 bir panelde 48 piksel yaklaşık 8,6 mm'dir. Yeni bir tasarımı gerçek panelde deneyin.

Hazır bloklar bu kurallara uyar: Kontrol paneli ve gezinme blokları 48 piksel butonlar, 44 piksel switch ve en az 12 piksel boşlukla gelir; manuel kontrol blokları (motor başlat/durdur, jog, pompa, vana) daha büyük pano butonları kullanır. Bkz. Şablonlar ve Bloklar. Bloklardan 2.11.0'dan önce oluşturulmuş sayfalar değişmez; gerekirse buton yüksekliklerini editörde büyütün.

Başlat ve Durdur gibi ters komutları yan yana koyarken boşluğu kısmayın; yanlış dokunuş en çok bitişik butonlarda olur.

Kilitli kontroller

Sayfa çalışırken bir kontrol o kullanıcı için işlem yapamıyorsa soluk görünür ve sağ üst köşesinde küçük bir kilit işareti taşır. Dokunmatik ekranda "yasak" imleci olmadığı için operatör, dokunmadan önce kontrolün kullanılamadığını görür. Kilitli görünüm Buton, Toggle buton, Switch, Değer girişi, Pano butonu, Üç konumlu seçici, Döner şalter ve Potansiyometre widget'larında vardır.

Kontrol şu durumlarda kilitli görünür:

• Salt okunur bir tag'e bağlıdır ve tag'in değeri doğrudur. Kilitleme (izin) koşulu bu bağlamayla kurulur; koşul ortadan kalkınca kilit kendiliğinden kalkar.
• Kullanıcıda widget'ın Yetkilendirme alanındaki rol yoktur.

Şu durumlarda kontrol kilitli görünmez:

• Salt okunur sabit olarak açıktır. Böyle bir kontrol gösterge olarak kullanılır (ör. bir durumu gösteren switch) ve normal görünür; kullanıcının yetkisi bunu değiştirmez.

• Ayar Değeri bir tag'e bağlı olmayan potansiyometre yalnız değer gösterir ve normal görünür.

• Yalnız link açan butonlar (gezinme butonları) ve yazıp link açan butonlar: dokunma linki yine açar.

• Yerel durumlu (tag'siz) toggle butonlar.

• Salt okunur değilken olay kodu çalışan kontroller: olay kodu, yazma yetkisi olmayan kullanıcıda da çalışır.

Kilitli görünüm yalnız sayfa çalışırken vardır; sayfa editöründe kontroller her zamanki gibi görünür. Yazma yetkisi olmayan kullanıcıda Değer girişi salt okunurdur; artı/eksi düğmeleri gösterilen değeri değiştirmez. Yetkisiz kullanıcı yine de bir butona dokunursa "yazma izni yok" uyarısı görünür; kilit nedeni girilmişse onun yerine kilit nedeni görünür.

Kilit nedeni

Kilitli görünen sekiz widget'ın Davranış grubunda isteğe bağlı Kilit Nedeni alanı vardır. Buraya operatöre kontrolün neden kullanılamadığını söyleyen kısa bir metin yazın, örneğin "Kilitleme: kapı açık". Alan, İlişkiler (Binding) bölümünde bir metin tag'ine de bağlanabilir.

• Kontrol kilitliyken operatör ona dokunur, tıklar veya Enter ya da Boşluk tuşuna basarsa kilit nedeni kısa süreli bir uyarı olarak görünür. Aynı kontrolde uyarı en çok 2 saniyede bir gösterilir.
• Kilit nedeni kontrolün ipucu olarak da görünür.
• Yazma yetkisi olmayan kullanıcıda kilit nedeni "yazma izni yok" uyarısının yerine gösterilir; operatör iki ayrı mesaj görmez.
• Alana bir dil anahtarı yazılırsa metin arayüz diline çevrilir.

Kontrol kilitli değilken kilit nedeni gösterilmez. Alan boşsa davranış değişmez.

Güvenlik

Kilitli görünüm bir kullanım ipucudur. Yazma yetkisini her zaman sunucu denetler; ekrandaki hiçbir buton makine güvenliğinin yerini tutmaz.

Onay

Onay Gerektirir açık bir kontrol değeri yazmadan önce onay penceresi açar. Pencere bu seçenekle yapılan her yazmada aynıdır:

• Pencerenin başlığında ve onay butonunda işlemin adı yazar. Buton, Toggle buton ve Pano butonunda bu, butonun başlığıdır; Switch'te başlık ve geçilecek konumun etiketi (ör. "Pompa 1 – AÇIK"). Mesaj "“Pompa 1 – AÇIK” uygulanacak. Devam edilsin mi?" biçimindedir.
• Başlığı olmayan kontrollerde pencere genel metinleri kullanır: Onay başlığı, Devam etmek istediğinize emin misiniz? sorusu ve Evet butonu.
• Diğer buton İptal'dir. Pencere açılınca odak İptal butonundadır; Enter tuşu işlemi iptal eder. Escape ve sayfa değişimi de iptal eder.
• Dokunmatik modda pencerenin butonları 48 piksel yüksekliktedir ve aralarında boşluk vardır; fareyle kullanılan ekranlarda normal boyuttadır.

2.11.0 davranış değişikliği

2.11.0'dan önce onay penceresinin butonları Evet ve Hayır idi ve Enter tuşu onaylıyordu. Artık Enter iptal eder; onaylamak için işlemin adını taşıyan butona dokunun veya tıklayın.

Pano butonunda onay yalnız Kalıcı (mandallı) modda sorulur; Anlık (basılı tut) ve Darbe modda sorulmaz. Bu modlarda yanlış dokunuşa karşı yeterli boyut ve boşluk kullanın veya Darbe modunda İki Adımda Uygula seçeneğini açın.

İki adımda uygula

İki Adımda Uygula açık bir buton ilk basışta işlem yapmaz, yalnız hazırlanır; işlemi kısa süre içinde yapılan ikinci basış uygular. Kritik komutlarda tek bir yanlış dokunuşun yazmasını önler. Seçenek Davranış grubundadır ve şu widget'larda çalışır:

• Buton: değer tag'ine yazan butonlarda. Yalnız link açan veya değer tag'i bağlı olmayan butonlarda uygulanmaz.
• Pano butonu: Darbe ve Kalıcı (mandallı) modda. Anlık (basılı tut) modda uygulanmaz; bu modda seçenek açıksa ayarlarda bunu belirten bir not görünür.

Kullanım:

1. İlk basış butonu hazırlar: butonun çerçevesi yanıp söner ve başlığın yerinde "Uygulamak için tekrar basın" yazar (Pano butonunun etiket plakasında "Tekrar basın").
2. İkinci Basış Süresi (sn) içinde (1–10 saniye, varsayılan 3) yapılan ikinci basış işlemi uygular: değer yazılır, Butonun tıklama kodu ve linki çalışır. Onay Gerektirir de açıksa onay penceresi ikinci basıştan sonra açılır.

Hazırlamadan sonraki 350 ms içindeki basış sayılmaz ve buton hazır kalır; böylece çift dokunma veya çift tıklama işlemi tek hareketle uygulayamaz. Süre dolarsa, başka bir yere basılırsa, sayfa değişirse, pencere odağı kaybolursa veya sayfa gizlenirse hazır durum değer yazmadan biter.

Butonun basma ve bırakma olay kodu (onMouseDown, onMouseUp) bu seçenekten etkilenmez ve ilk basışta da çalışır.

Buton rozeti

Buton'un Etiketler / İkonlar grubundaki Rozet alanı, butonun sağ üst köşesinde küçük bir sayı gösterir. Alan genellikle bir tag'e bağlanır; örneğin Alarmlar sayfasını açan butonda İlişkiler (Binding) bölümünde Direct bağlantıyla @NOP::__activeAlarmCount sistem tag'ine.

• Değer boş veya 0 ise rozet gizlenir; 99'dan büyük sayılar "99+" olarak görünür. Sayı olmayan metnin en fazla 4 karakteri gösterilir.
• Rozet temanın hata renginde ve beyaz yazılıdır; açık ve koyu temada okunur. Başka bir renk için Görünüm grubundaki Rozet Sınıfı alanına bir sınıf ekleyin (ör. bg-orange-500).
• Kilit işaretiyle birlikte rozet biraz sola kayar; ikisi de görünür.

Rozet alanı boş butonlar eskisi gibi görünür.

En yeni alarm

Panel ekranında en yeni alarmı göstermek için beş sistem tag'i vardır: __latestAlarmId, __latestAlarmText, __latestAlarmType, __latestAlarmTime ve __latestAlarmAcknowledged. Değerleri ve bağlantı tipleri Tag seçici bölümünde listelenir. Diğer sistem tag'leri gibi @NOP:: ile bağlanırlar.

"En yeni alarm", Alarm tablosunun varsayılan Aktif filtresindeki ilk satırdır: kullanıcının görebildiği, kilitli olmayan alarmlardan son değişimi en yeni olan. Onaylamak alarmın zamanını değiştirmez; onaylanan alarm gösterilmeye devam eder ve __latestAlarmAcknowledged 1 olur. Aktif alarm yoksa kimlik, metin ve zaman boş, tip ve onay durumu -1'dir.

Bağlantıdaki ifadeler mathjs ile hesaplanır; "ve" için && değil and yazın. Örneğin bir onay butonunu yalnız en yeni alarm onay beklerken göstermek için butonun görünürlüğünü Boolean bağlantıyla şu ifadeye bağlayın:

'@NOP::__latestAlarmId' > 0 and '@NOP::__latestAlarmAcknowledged' == 0

Butonun olay kodunda this.srt.ackSingleAlarm(this.srt.tagValue("@NOP::__latestAlarmId")) yalnız bu alarmı onaylar; alarm onaylama yetkisi gerekir (bkz. Olay Kodu). Olay kodu yazmadan aynı işi Alarm şeridi bloğu yapar.

Hazır alarm şeridi ve operatör paneli

Alarm şeridi bloğu (Bloklar bölümünde) en yeni aktif alarmı tek satırlık bir Alarm tablosunda zamanı, mesajı ve durumuyla gösterir. Satırdaki onay butonu yalnız gösterilen alarmı onaylar ve yalnız alarm onaylama yetkisi olan kullanıcıya görünür. Yanında alarmın önemini gösteren hap (alarm veya hata, uyarı, alarm yok) ile aktif ve onaylanmamış alarm sayıları bulunur. Şerit, kullanıcının görebildiği bütün alarmları kapsar; bütün alarmları onaylamak alarm sayfasında kalır. Blokta olay kodu yoktur; bloğu içeren sayfayı her tasarımcı kaydedebilir.

Dokunmatik operatör paneli başlangıç şablonu (Başlangıç kategorisinde) panel PC'de ve masaüstü tarayıcıda çalışan bir operatör sayfasıdır:

• üstte ekipman adı bandı ve altında alarm şeridi,
• ortada ekran genişliğine göre dizilen içerik kartları: ekipman durumu, motor başlat/durdur, hız set değeri, emniyet ve kilitlemeler,
• altta büyük gezinme butonları: Ana sayfa, aktif alarm sayısını rozetle gösteren Alarmlar, Trendler, Çalışma/duruş ve Detay sayfası.

Şablonu ekledikten sonra kartların tag'lerini bağlayın ve Detay sayfası butonunun hedefini Yönlendirme (To) bölümünde seçin. Bağlantı ve cihaz durumu uygulama başlığında, kiosk modunda ekranın altındaki şeritte gösterilir. Bkz. Şablonlar ve Bloklar.

Durum renkleri

Hazır bloklardaki durum hapları (ör. Çalışıyor, Durdu, Arıza, Manuel ve kilitleme koşulları) küçük yazıda da okunaklı yazı tonları kullanır. Yeni eklenen bloklardaki renkler (gösterge, tank, hedef ve değer kartı blokları ile konveyör blokları dahil) temadan gelir; bloklar açık ve koyu temada okunur. Daha önce eklenmiş bloklar ve bunlarla oluşturulmuş sayfalar değişmez; yeni renkler için bloğu yeniden ekleyin.

Editördeki sınıf listesinin Tema renkleri grubunda bunun için yeni sınıflar vardır:

• Okunaklı başarı yazısı (küçük yazı) ve uyarı, hata/alarm ve bilgi için benzerleri: yumuşak zeminli haplardaki küçük yazılar için.
• Altı ekipman durumu (Çalışıyor, Durdu, Arıza, Manuel, Kilitli, Bakımda) için birer zemin ve yazı rengi, ör. Çalışıyor durumu yumuşak zemini ve Çalışıyor durumu yazı rengi. Bir hapta zemini ve yazıyı aynı durumdan seçin.

Olay kodu ve dokunma

Buton, Toggle buton, Switch ve Buton grubu widget'larının basma (onMouseDown) ve bırakma (onMouseUp) olay kodu dokunmatik ekranda da çalışır:

• Basma kodu parmak ekrana değdiği anda çalışır. Bırakma kodu parmak kalkınca, basış iptal olunca (ör. pencere odağı kaybolunca veya sayfa gizlenince) veya sayfa değişince bir kez çalışır. Basılıyken 1, bırakınca 0 yazan kod böylece panelde de çalışır.
• Bırakma kodu, basış sırasında kontrol salt okunur olsa da çalışır.
• Yalnız ilk parmak sayılır; aynı anda ikinci bir parmakla yapılan basış kod çalıştırmaz. İki elle kullanılan komutlar için Pano butonu kullanın.

Fareyle ve kalemle kullanım değişmedi: kalem eskisi gibi fare olaylarıyla çalışır.