Sistem Gereksinimleri ve Kapasite Planlaması
Bu sayfa 2WinScada sunucusunun işletim sistemi, donanım, yazılım ve ağ gereksinimlerini ve proje büyüklüğüne göre donanım seçimini anlatır.
İşletim sistemi
Setup yalnız 64 bit (x64) Windows'ta çalışır. Kuruluma başlamadan önce Windows sürümünü, yapı numarasını ve üreticinin destek süresini kontrol eder; listede olmayan veya destek süresi dolmuş bir sürümde kurulum, güncelleme ve onarım başlamadan durur. ARM64, 32 bit Windows ve Windows Server Core / Nano Server desteklenmez.
| Windows sürümü | Setup'ın kabul ettiği son destek tarihi |
|---|---|
| Windows 11 Pro / Pro N 25H2 | 12.10.2027 |
| Windows 11 Pro / Pro N 26H1 | 14.03.2028 |
| Windows 11 Pro / Pro N 26H2 | 10.10.2028 |
| Windows 11 Enterprise / Enterprise N 23H2 | 10.11.2026 |
| Windows 11 Enterprise / Enterprise N 24H2 | 12.10.2027 |
| Windows 11 Enterprise / Enterprise N 25H2 | 10.10.2028 |
| Windows 11 Enterprise / Enterprise N 26H1 | 13.03.2029 |
| Windows 11 Enterprise / Enterprise N 26H2 | 09.10.2029 |
| Windows 11 Enterprise LTSC 2024 | 09.10.2029 |
| Windows 10 Enterprise LTSC 2019 | 09.01.2029 |
| Windows 10 Enterprise LTSC 2021 | 12.01.2027 |
| Windows 10 IoT Enterprise LTSC 2021 | 13.01.2032 |
| Windows Server 2019 Standard / Datacenter (Masaüstü Deneyimi) | 09.01.2029 |
| Windows Server 2022 Standard / Datacenter (Masaüstü Deneyimi) | 14.10.2031 |
| Windows Server 2025 Standard / Datacenter (Masaüstü Deneyimi) | 14.11.2034 |
Windows 10 Pro / Pro N 22H2 mevcut sahalarla uyumluluk için kabul edilir; yeni kurulumlar için desteklenen bir sürüm önerilir.
INFO
Liste kurulum paketiyle birlikte gelir ve yeni sürümlerde güncellenebilir. Bir bilgisayarın uygun olup olmadığını Setup ilk ekranlardan önce kontrol eder ve uygun değilse nedenini gösterir.
Donanım
| Kullanım | En az RAM | Not |
|---|---|---|
| Tam yığın: SQL Server, arşiv veritabanı (QuestDB), IIS ve 2WinScada servisleri aynı bilgisayarda | 8 GB | 8 GB yalnız Panel PC ön ayarıyla ve küçük projelerde. Sunucu boyutları için kapasite tablosuna bakın. |
| Yalnız bir 2WinScada sunucusunu gösteren kiosk istemcisi | 4 GB | Bu bilgisayara 2WinScada kurulmaz. |
| 2 GB RAM'li bilgisayar | — | 2WinScada yığını için desteklenmez; en fazla bir sunucuyu gösteren tarayıcı olabilir. |
8 GB'tan az RAM'li bir bilgisayarda yerel SQL Server veya QuestDB seçildiğinde Setup devam etmeden önce onay ister.
Disk alanı
- Setup, kurulum içeriğini sistem sürücüsüne açar. Sistem sürücüsünde paket boyutu kadar ve ek olarak 1 GB boş alan gerekir.
- Yerel SQL Server 2025 Express kurulacaksa sistem sürücüsünde ayrıca en az 6 GB boş alan gerekir.
- Güncelleme ve onarımda Setup, veritabanının yedeğini SQL yedek dizinine alır. Bu dizinde veritabanının ayrılmış boyutu kadar ve ek olarak 1 GB boş alan bulunmalıdır.
- Arşiv verisinin kapladığı alan proje büyüklüğüne bağlıdır. Bkz. Disk ve saklama süresi.
Yazılım
Setup'ın kurduğu bileşenler
Aşağıdakiler kurulum paketinin içindedir ve eksikse Setup tarafından kurulur:
- IIS ve gerekli IIS modülleri (URL Rewrite, Application Request Routing, CORS),
- .NET 10 çalışma ortamı ve ASP.NET Core çalışma ortamı,
- İsteğe bağlı olarak yerel SQL Server 2025 Express,
- İsteğe bağlı olarak yerel QuestDB.
Uyumlu bir .NET sürümü zaten kuruluysa yeniden kurulmaz.
SQL Server
- Yeni yerel kurulum: Setup, SQL Server 2025 Express'i Windows kimlik doğrulamasıyla kurar. Instance adı sihirbazda seçilir; varsayılan
SQLEXPRESS'tir (sunucu adılocalhost\SQLEXPRESS). Veritabanı dosyalarının yazılacağı veri klasörü de sihirbazda seçilebilir; örneğin işletim sistemi diskinden ayrı birD:sürücüsü. SQL Server 2025 Express veritabanı başına 50 GB'a izin verir. - Mevcut sunucu: Var olan bir SQL Server örneği (örneğin SQL Server 2022 veya 2025) olduğu gibi kullanılır. Setup mevcut bir örneği güncelleme veya onarım sırasında hiçbir zaman yükseltmez. SQL Server 2022 Express'ten 2025'e geçiş, tam yedek alındıktan sonra elle yapılan ayrı bir bakım işidir.
- Uzak sunucu: Uzak SQL Server için ayrı bir uygulama hesabı ve şifresi gerekir. Named Pipe veya istemci takma adı (alias) yerine açık sunucu adı, instance adı ve port kullanın.
SQL Server 2025 yedekleri
SQL Server 2025'te oluşturulan veya 2025'e yükseltilen bir veritabanının yedeği SQL Server 2022'ye geri yüklenemez.
QuestDB
Yerel QuestDB kurulduğunda Setup bilgisayarın RAM'ine göre bir bellek profili önerir. Profil değiştirilebilir. Ayrıntılar: QuestDB bellek profili.
Yetkiler
- Setup yerel Administrators grubundaki bir hesapla, Yönetici olarak çalıştır ile açılmalıdır.
- Mevcut SQL Server kullanılıyorsa kurulum hesabının veritabanı ve oturum (login) oluşturma yetkisi olmalıdır. Uygulama hesabı kurulum hesabından ayrıdır; Setup uygulama hesabına yalnız 2WinScada'nın çalışması için gereken okuma, yazma ve çalıştırma yetkilerini, ana API servisine ayrıca yapılandırma yedeğinin geri yüklenmesi için sınırlı bir ek yetki verir.
- Güncelleme ve onarımda SQL yedeğinin alınabilmesi için SQL yedek dizini SQL sunucusunda bulunan, SQL Server servis hesabının yazabildiği mutlak bir yerel disk yolu olmalıdır (örneğin
D:\2WinScadaBackups). Ağ paylaşımı (UNC yolu) kabul edilmez. Kurulum hesabının boş alan kontrolü için SQL Server 2022 ve sonrasında VIEW SERVER PERFORMANCE STATE, SQL Server 2017 CU1–2019 sürümlerinde VIEW SERVER STATE yetkisi (veya sysadmin rolü) olmalıdır.
Yol ve ad kuralları
- Yerel QuestDB kurulacaksa kurulum dizininde yalnız ASCII karakterler kullanın (örneğin varsayılan
C:\Program Files\Turkuvaz Inovasyon); Türkçe karakter kullanmayın. - QuestDB veri klasörü ASCII karakterlerden oluşmalı ve boşluk içermemelidir (örneğin
E:\2WinScada\QuestDbData). - SQL veritabanı adı 1–128 karakter olmalı ve yalnız İngilizce harf, rakam ve alt çizgi (
_) içermelidir. Boşluk, tire ve Türkçe karakter kullanılamaz;master,model,msdbvetempdbkullanılamaz.
Ağ ve portlar
| Port | Kullanım | Dışarıdan erişilmeli mi? |
|---|---|---|
| TCP 443 | Web arayüzü (HTTPS), API ve canlı veri bağlantısı | Evet |
| TCP 80 | Web arayüzü (HTTP) veya HTTPS'e yönlendirme | İsteğe bağlı |
| TCP 7100 | Ana API servisi (IIS üzerinden kullanılır) | Hayır |
| TCP 7102 / 7103 | Notification / RecordDevice servisleri | Hayır |
| TCP 7106 / 7107 | MQTT Publisher / MCP Server | Hayır |
| TCP 9000, 9003, 8812, 9009 | QuestDB (HTTP, sağlık, PGWire, ILP) | Hayır |
| TCP 1433, UDP/TCP 1434 | SQL Server ve SQL Server Browser | Hayır |
Yeni kurulumlarda web arayüzü, API ve canlı veri bağlantısı aynı adres ve port üzerinden yayınlanır; tarayıcıların yalnız web portuna erişmesi yeterlidir. Eski sürümlerden güncellenen kurulumlarda IIS düzenini Erişim denetimi ile kontrol edin. SQL Server veya QuestDB başka bir bilgisayardaysa 2WinScada sunucusunun bu portlara erişebilmesi gerekir.
Portlar Setup sırasında değiştirilebilir; değiştirilen portlar birbiriyle çakışmamalıdır. Sunucunun internete açılması için bkz. İnternet ve Ağ Erişimi.
Kapasite planlaması
Aşağıdaki değerler tek sunucu (2WinScada servisleri ve QuestDB aynı bilgisayarda) için planlama değerleridir; hizmet seviyesi taahhüdü değildir. Lisansın verdiği cihaz ve tag hakları ayrı bir konudur; bu sayfa yalnız teknik kapasiteyi anlatır.
Kısa cevap
- Önerilen bölge: en fazla 10.000 canlı tag, en fazla 8.000 arşivlenen tag, toplam arşiv yazımı saniyede en fazla 250 satır, saniyede en fazla 2.000 gerçek tag değişimi ve en fazla 100 eşzamanlı kullanıcı (4 çekirdek, 24 GB RAM).
- Koşullu bölge: 10.000–20.000 canlı tag, 8.000–10.000 arşiv tag'i, saniyede 250–500 satır. Bu bölgede projeye özel yük testi ve en az 32 GB RAM gerekir.
- Kapsam dışı: 20.000'i aşan canlı tag, yedekli (hot-standby) çalışma ve çok sunuculu dağıtım bu kılavuzun kapsamında değildir; bu tür projeler için 2WinScada ekibine başvurun. Tek sunuculu kurulumlarda sunucu, SQL Server ve QuestDB'nin sürekliliği için UPS, izleme ve düzenli yedek planlayın.
Donanım kademeleri
| Kademe | Canlı tag | Arşiv tag'i | Arşiv satır/sn | Kullanıcı | CPU | RAM | Disk | QuestDB profili |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Panel PC 8 GB (tam yığın) | ≤ 1.500 | ≤ 500 | ≤ 50 (periyot ≥ 10 sn) | ≤ 5 | 2–4 çekirdek | 8 GB | Endüstriyel SSD ≥ 128 GB | 4 GB |
| Küçük | ≤ 2.000 | ≤ 1.000 | ≤ 100 | ≤ 25 | 4 çekirdek | 16 GB | SSD ≥ 250 GB | 16 GB |
| Referans (önerilen bölge) | ≤ 10.000 | ≤ 8.000 | ≤ 250 | ≤ 100 | 4 çekirdek | 24 GB | SSD/NVMe 500 GB – 1 TB | 16 GB |
| Koşullu | 10.000 – 20.000 | 8.000 – 10.000 | 250 – 500 | 100 – 150 | 8 çekirdek | 32 GB | NVMe 1 – 2 TB | 32 GB |
| Desteklenmiyor | > 20.000 | > 10.000 | > 500 | > 150 | — | — | — | — |
- Küçük kademe ve Panel PC değerleri planlama değerleridir. Panel PC projelerinde devreye almadan önce hedef donanımda en az 72 saatlik ölçüm yapın.
- SQL Server aynı bilgisayardaysa onun bellek payını tabloya ek olarak ayırın.
- Bilgisayarda her zaman en az 6 GB veya toplam RAM'in %25'i (hangisi büyükse) boş kalmalıdır. Bu kural Panel PC kademesine uygulanmaz; orada ölçümde sürekli sayfalama olmadığı görülmelidir.
- Canlı tag sınırları, tag'lerin ortalama güncelleme periyodunun en az 1 saniye olduğu ve kullanıcıların bütün tag'lere aynı anda abone olmadığı varsayımıyla geçerlidir. Yalnız RAM eklemek kullanıcı veya arşiv tag'i sınırını kaldırmaz.
Arşiv yükü
Arşiv tag'i sayısı yalnız yazma hızıyla değil, arşiv tanımı sayısıyla da sınırlıdır; aşağıdaki tabloda bu sınır "tablo sınırı" olarak gösterilir.
Toplam arşiv yükü şöyle hesaplanır:
satır/sn = Σ (1 / arşiv periyodu sn) + değişime bağlı kayıtların saniyedeki sayısı
| Arşiv periyodu | 250 satır/sn'de tag sayısı | 500 satır/sn'de tag sayısı |
|---|---|---|
| 1 sn | 250 | 500 |
| 5 sn | 1.250 | 2.500 |
| 10 sn | 2.500 | 5.000 |
| 30 sn | 7.500 | 10.000 (tablo sınırı) |
| 60 sn | 8.000 (tablo sınırı) | 10.000 (tablo sınırı) |
Arşiv periyodunu proses ihtiyacına göre seçin; bütün tag'leri 1 saniyede arşivlemek önerilen bölgeyi hızla aşar. Gürültülü analog değerlerde, protokol destekliyorsa ölü bant (deadband) ayarını kullanın.
QuestDB'ye ulaşılamadığında arşiv satırları sınırlı bir süre bellekte tutulur. Uzun kesintilerde veya servis yeniden başlatılırsa bu satırlar kaybolabilir; QuestDB servisini izleyin ve kesintileri hızla giderin.
Disk ve saklama süresi
gün ≈ disk GB × 0,8 × 10⁹ / (satır/sn × 86.400 × 64–128 bayt)
Saniyede 250 satır günde yaklaşık 1,4–2,8 GB veri üretir; 1 TB disk yaklaşık 290–580 gün saklar. Daha büyük disk yazma hızını değil saklama süresini artırır; yoğun arşiv ve sorgu için NVMe disk önerilir. Saklama süresi arşiv tanımlarında ay olarak belirlenir.
Disk planına günlükleri de ekleyin: QuestDB günlükleri profile göre en fazla 200–500 MB, her 2WinScada servisinin günlükleri en fazla 750 MB (15 dosya × 50 MB, 15 gün) yer kaplar.
QuestDB bellek profili
Setup, yerel QuestDB için bilgisayarın RAM'ine göre aşağıdaki profillerden birini önerir:
| Profil | Önerildiği RAM | QuestDB veri belleği sınırı | Tek sorgu sınırı |
|---|---|---|---|
| 4 GB sistem belleği | 8 GB'tan az; Panel PC ön ayarı | 1 GB | 256 MB |
| 8 GB sistem belleği | 8–15 GB | RAM'in %60'ı | 512 MB |
| 16 GB sistem belleği | 16–31 GB | RAM'in %70'i | 1 GB |
| 32 GB veya üzeri sistem belleği | 32 GB ve üzeri | RAM'in %75'i | Sınırsız |
- QuestDB bu sınıra ek olarak Java belleği kullanır; Java belleği en fazla RAM'in dörtte biri kadardır. 4 GB profilinde QuestDB için toplam yaklaşık 2 GB planlayın.
- Küçük profillerde uzun dönemli trend ve rapor sorguları daha yavaş çalışır ve tek sorgu sınırını aşarsa hata vererek durur.
- Eski 2 GB profili artık sunulmaz. Bu profille kurulmuş bir sistem güncelleme ve onarımda profilini korur; 4 GB profiline geçirilmesi önerilir.
- Profil ilk kurulumda QuestDB ayarlarını belirler. Güncelleme ve onarım mevcut QuestDB bellek ayarlarını değiştirmez; profil değişikliği ayrı bir bakım işidir.
Sahada ölçülmesi gerekenler
Devreye almada ve her büyük proje değişikliğinden sonra en az 24 saat boyunca şunları izleyin:
- Protokole göre kanal, cihaz ve canlı tag sayısı; arşiv tanımı sayısı ve periyot dağılımı; alarm sayısı.
- Hesaplanan arşiv satır/sn değeri ve 7 günlük gerçek QuestDB disk büyümesi.
- Toplam CPU, 2WinScada servisi ve QuestDB için CPU ortalaması ve tepe değerleri; en düşük boş RAM. Toplam CPU sürekli %60'ın altında kalmalıdır.
- Eşzamanlı kullanıcı sayısı ve en ağır ekranlardaki tag sayısı.
- Sorgulamalı (polling) protokollerde tarama periyodu ile cihazın gerçek yanıt süresi.
Sonuçlar önerilen bölgenin dışındaysa donanımı, arşiv periyotlarını veya proje kapsamını yeniden değerlendirin.