Sürüm Yükseltme

Yaklaşık 10 dk okuma

Bu sayfa mevcut bir 2WinScada kurulumunun yeni sürüme yükseltilmesini, aynı sürümün onarılmasını ve kaldırılmasını anlatır. Sürümdeki değişiklikler için bkz. Sürüm Notları.

Yükseltmeden önce

1. Sürüm notlarını okuyun. Özellikle "Yükseltme notları" ve "Davranış değişiklikleri" bölümlerini kontrol edin.
2. Bakım penceresi planlayın. Güncelleme sırasında 2WinScada servisleri durdurulur; web arayüzü kullanılamaz, veri toplama ve arşivleme durur.
3. Yedek alın:
   • Web arayüzünden yapılandırma yedeği alın. Bkz. Yedekleme ve Geri Yükleme.
   • SQL Server veritabanının tam yedeğini alın.
   • Arşiv veritabanının (QuestDB) veri klasörünü yedekleyin.
   • Bir kopyayı sunucu dışında saklayın. Önceki sürümün kurulum paketini de saklayın.
4. SQL yedek dizinini hazırlayın. Setup güncellemeden ve onarımdan önce veritabanının yedeğini bu dizine alır. SQL Server bu bilgisayardaysa sihirbaz alanı instance'ın varsayılan yedek klasörüyle doldurur. Dizin SQL sunucusunda bulunan, SQL Server servis hesabının yazabildiği mutlak bir yerel disk yolu olmalıdır; ağ paylaşımı kabul edilmez. Dizinde veritabanının ayrılmış boyutu kadar ve ek olarak 1 GB boş alan bulunmalıdır. Gerekli SQL yetkileri için bkz. Yetkiler.
5. Kurulum hesabını hazırlayın. Setup veritabanını SQL kimlik doğrulamasıyla güncelleyecekse bu kurulum hesabının kullanıcı adı ve şifresi yeniden istenir.
6. Kiosk ekranlarını planlayın. 2.10'a yükseltmeden sonra kiosk hesapları ilk girişte şifre değişikliği isteyebilir. 2.11'e yükseltmeden sonra her kiosk ekranında bir kez giriş yapılmalıdır. Bkz. Bu sürüme yükseltirken dikkat edilecekler.

Setup ile güncelleme

1. Yeni sürümün 2WinScada.Setup.<sürüm>.x64.exe dosyasını aynı sunucuda Yönetici olarak çalıştır ile açın.
2. Setup kurulu sistemi algılar. Kurulum Modu sayfasında kurulu sürüm ile paket sürümü gösterilir; sürümler farklıysa Güncelleme seçili gelir. Bu sayfada Kurulum seçilemez.
3. İleri ile devam edin. Setup kurulu ayarları sihirbaza getirir: bileşenler, kurulum dizini, şirket adı, IIS adresleri ve portları, SQL Server ve veritabanı, SQL yedek dizini ve QuestDB seçenekleri. Kurulum dizini güncellemede değiştirilemez. Kurulu MQTT broker ve MCP ayarları sihirbazda gösterilmez; güncelleme onları olduğu gibi korur.
4. Sayfaları kontrol edin:
   • Mevcut bileşen seçimleri korunur. Yeni bir bileşen eklenebilir. Yeni eklenen MQTT Publisher yayın kapalı başlar; broker web arayüzünde Ayarlar > MQTT Yayıncı Ayarları sayfasında girilir. Bkz. MQTT Publisher.
   • Şifreler sihirbazda gösterilmez. Uygulamanın kullandığı SQL, QuestDB, MQTT ve MCP bilgileri kurulu ayar dosyalarından alınır.
   • Veritabanı ve kurtarma sayfasında SQL yedek dizini (güncelleme ve onarımda zorunlu; SQL sunucusundaki yol) zorunludur.
   • QuestDB performans ve port ayarları sayfasındaki Yerel QuestDB motorunu güncelle (veri yedeği gerekir) seçeneğini normal güncellemede işaretlemeyin. QuestDB motorunun yükseltilmesi ayrı ve bilinçli yapılan bir işlemdir.
5. Özet sayfasını kontrol edip güncellemeyi başlatın. Setup devam etmeden önce ayarları bu bilgisayarda denetler; bir ayar kullanılamıyorsa hiçbir şey değiştirmeden durur ve Geri ile düzeltmenize izin verir.

Setup kurulu ayarları güvenli biçimde okuyamazsa Kurulum Modu sayfasında kalır ve nedenini gösterir.

Setup'ın yaptıkları

1. Ön kontrolleri yapar; yeni dosyaları ayrı bir alanda hazırlar.
2. 2WinScada servislerini durdurur.
3. Uygulama dosyalarını, ayarları ve SQL veritabanını yedekler.
4. Veritabanı değişikliklerini sırasıyla uygular ve yeni dosyaları yerleştirir.
5. Servisleri başlatır ve sağlık kontrollerini yapar.

Bir adım başarısız olursa Setup önceki sürüme otomatik olarak geri döner. "Otomatik geri alma tamamlandı" mesajı güncellemenin yapıldığı anlamına gelmez; sistem önceki sürümde çalışır. İlk hatayı giderip güncellemeyi yeniden başlatın. Geri alma da tamamlanamazsa Setup yeniden açıldığında kurtarmayı teklif eder; kurtarma tamamlanmadan yeni işlem başlatılmaz. Kurulum günlüklerini ve yedek klasörlerini elle silmeyin.

Güncellemede korunanlar

• Mevcut ayar dosyaları yeni sürümün ayarlarıyla birleştirilir; müşteri değerleri korunur.
• Lisans dosyaları korunur.
• IIS adresleri, sertifika bağlantıları ve internet ayarları korunur.
• Kurulu QuestDB'nin bellek ayarları değiştirilmez.
• Port değişikliği veya veritabanının taşınması güncellemenin parçası değildir.

2.10 veritabanı değişiklikleri

2.10'da veritabanı şeması güncellenir; Setup gerekli değişiklikleri otomatik ve tekrar çalıştırılabilir biçimde uygular. Kayıtlı sayfalar dönüştürme gerektirmez.

Bu sürüme yükseltirken dikkat edilecekler

2.11: oturum yenileme çerezi

2.11 ile web arayüzü oturum yenileme anahtarını tarayıcı deposu yerine betiklerin okuyamadığı bir çerezde tutar. Ayrıntılar: Tarayıcı oturumu.

• Yükseltmeden önce açılmış oturumlar bir sonraki girişe kadar eski şekilde çalışır. Korumanın kiosk ekranlarında da geçerli olması için yükseltmeden sonra her kiosk ekranında bir kez giriş yapın. Birden fazla kiosk aynı hesabı kullanıyorsa önce kiosklara ayrı hesaplar verin. Bkz. Oturum yenileme ve paylaşılan hesaplar.
• Yükseltmeden sonra yapılan bir girişle açılmış oturumda çıkış, o tarayıcının yenileme anahtarını sunucuda da geçersiz kılar. Yükseltmeden önce açılmış oturumlarda anahtar bir sonraki girişe kadar tarayıcı deposunda kalır ve çıkış onu sunucuda geçersiz kılmaz.
• Web arayüzü ve API aynı sitede olmalıdır. Setup'ın kurduğu yapıda ek ayar gerekmez. Web arayüzünün API'yi başka bir portta çağırdığı eski kurulumlarda arayüzü API adresindeki ad ve şemayla açın.
• HTTPS kullanın; HTTPS'te çerez yalnız şifreli bağlantıda gönderilir.
• MCP sunucusu ve API istemcileri etkilenmez.

Zorunlu şifre değişimi ve kiosk ekranları

2.10 ile şifresi yönetici tarafından belirlenen hesaplar ve eski kurulumlarla gelen ve şifresi hiç değiştirilmemiş hesaplar girişte önce Şifrenizi değiştirin ekranına yönlendirilir; şifre değiştirilmeden başka işlem yapılamaz.

Kiosk ekranları

Sürekli açık kalan panel PC ve duvar ekranları bu kapsamdaki bir hesabı kullanıyorsa 2.10'a yükseltildikten sonra oturum yenilendiğinde bu ekranda bekler. Yükseltmeden hemen sonra kiosk ekranlarında kullanılan hesabın şifresini güçlü bir şifreyle değiştirin; tarayıcıda kayıtlı bir şifre varsa onu da güncelleyin. Bkz. Panel PC ve Kiosk.

Olay kodunda kimlik numarasıyla yazma

2.10'da sayfa olay kodlarındaki setTag(<sayı>, ...) ve writeTag({ Id: ... }) çağrıları tag'e kimlik numarasıyla yazar. Yükseltmeden önce bu çağrıları içeren sayfaları belirleyin (2WinScada destek ekibinin sağladığı salt okunur envanter sorgusuyla) ve yazmaların sahada istenen davranış olduğunu doğrulayın.

Reçete yetkileri

2.10'da reçete tanımlama ile uygulama ayrıldı: yeni kurulumlarda Operators grubu reçeteleri yalnız uygular, reçeteleri Reçete Sorumluları grubu tanımlar ve değiştirir.

Yükseltilen kurulumlarda grup ve rol atamaları değişmez: Operators reçete yönetimi rolünü korur ve Reçete Sorumluları grubu eklenmez. Görev ayrılığını uygulamak isterseniz:

1. Kullanıcı Grupları ekranında reçete yönetecek kişiler için bir grup oluşturun (ör. Reçete Sorumluları) ve bu gruba Operate, Monitor, RecipeManagement ve RecipeApplier rollerini verin.
2. Reçete yönetecek kullanıcıları bu gruba taşıyın.
3. Operators grubundan RecipeManagement rolünü kaldırın; RecipeApplier kalsın.

Sürücü tanımları ve hesaplar

Yükseltmeden önce aşağıdaki tanımları listeleyin ve yükseltmeden sonra kontrol edin:

• Desteklenmeyen tag ve cihaz tanımları: Modbus String veya Veri Uzunluğu > 1 tag'leri, veri tipine uymayan Modbus/Siemens adresleri, Siemens LInt/ULInt/LWord tag'leri ve IPv6 adresli BACnet cihazları silinmez, ancak Bad kalitede kalır. Bkz. Protokoller – Destek sınırları.
• OPC UA kanalları: Yükseltmeden sonra her kanalın güvenlik modu, politikası ve kimlik türünün sunucunun sunduğu uç noktayla eşleştiğini kontrol edin; eşleşmeyen veya desteklenmeyen kimlik türüyle (Certificate, IssuedToken) kaydedilmiş kanallar Bad olur. User kimliğiyle ve None / None güvenlik ayarıyla kaydedilmiş kanallar şifresiz uç noktaya bağlanır; kullanıcı adı ve şifreyle bağlanan kanallarda sunucu destekliyorsa SignAndEncrypt seçin. Cihazlardaki öncelik ve ölü bölge ayarlarını da gözden geçirin. Bkz. OPC UA İstemci.
• Tüketim toplamları: 2.10'da sayaç tüketim hesabı güncellendi; toplamlar 2.9 raporlarından farklı olabilir. Bkz. Sayaç kuralı.
• Log ve gelişmiş tag Medyan değeri: 2.10'da Medyan (Mean) hesabı güncellendi; 2.10'dan sonra yazılan Medyan değerleri önceki kayıtlardan farklı olabilir. Bkz. Log Tanımları.

Diğer değişiklikler

• Varsayılan hesaplar: Yeni kurulumlarda oluşturulan örnek hesaplar yükseltilen kurulumlara eklenmez; mevcut hesaplar korunur. Yükseltmeden sonra ortak hesapların şifrelerini değiştirin ve kullanılmayanları kaldırın.
• SystemAdmin koruması: 2.10 yönetici hesapları için ek bir bütünlük koruması getirir. Yükseltmeden sonra Sistem Bilgisi sayfasında uyarı kartı olmadığını kontrol edin; uyarı varsa sistem entegratörünüze başvurun. Bkz. Yönetici hesabının korunması. SystemAdmin girişi doğru şifreye rağmen reddedilirse veya SystemAdmin şifresi unutulursa bkz. Şifre unutulduysa veya giriş reddediliyorsa.
• Veritabanı bakım servisi: Emekliye ayrılan 2WinScada.Db.Maintanence servisi güncellemede durdurulur ve Devre dışı yapılır. Görevleri ana API servisi tarafından yürütülür.
• Yardımcı servisler: Notification ve RecordDevice servislerine dış sistemler ana API üzerinden erişir. Bu servislerin iç portlarını kullanan entegrasyonları ana API'ye geçirin.
• Lisanslar: Yükseltmeden önce lisansınızın 2.10 ile uyumluluğunu 2WinScada destek ekibiyle kontrol edin. Güncellemeden sonra Setup günlüğündeki lisans uyarılarını inceleyin. Bkz. Lisans.
• QuestDB günlükleri: Setup, QuestDB günlüklerinin boyutunu ve saklama süresini sınırlar. Yeni ayar QuestDB servisi bir sonraki kez yeniden başladığında geçerli olur.
• QuestDB 2 GB profili: Eski 2 GB profiliyle kurulmuş sistemler bu profili korur; 4 GB profiline geçirilmesi önerilir.

WhatsApp bildirimi

2.10.0 ile alarm bildirimlerine WhatsApp ek kanalı geldi. Mevcut bildirim tanımları WhatsApp kapalı olarak kalır; yükseltme davranışı değiştirmez. WhatsApp kullanılacaksa:

• Bildirim servisinin çalıştığı sunucudan graph.facebook.com adresine HTTPS (TCP 443) çıkışı açın. Bkz. Giden bağlantılar.
• WhatsApp hakkı içeren yeni lisansınızı yazılım 2.10.0'a güncellendikten sonra içe aktarın. Bkz. WhatsApp hakkı.
• Meta hesabını, onaylı şablonu ve alıcı izinlerini hazırlayın. Bkz. WhatsApp Ayarları.

Elle yükseltme

Setup ile kurulmuş sistemleri her zaman Setup ile güncelleyin

Setup ile kurulmuş bir sistemde veritabanını elle güncellemeyin. Elle yükseltme yalnız Setup ile kurulmamış (kurulum kaydı bulunmayan) sistemler içindir; adımları kurulumla gelen yardımda anlatılır.

Yükseltme sonrası kontrol

• Kurulum raporunda güncellemenin tamamlandığı görülüyor (InstallationCompleted değeri true). Rapor %ProgramData%\2WinScada\InstallerRuntime\deployment-result.json dosyasındadır.
• Windows Hizmetler listesinde 2WinScada servisleri ve yerel QuestDB servisi çalışıyor.
• Web arayüzüne giriş yapılabiliyor; Sistem Bilgisi sayfasında servisler çalışıyor görünüyor ve uyarı kartı yok.
• Alt bilgide lisans rozeti görünmüyor veya beklenen durumu gösteriyor.
• Sistem Bilgisi sayfasında SystemAdmin bütünlük uyarısı yok.
• Kiosk ekranları şifre değiştirme ekranında beklemiyor ve yeni sürümle kendiliğinden yeniden yüklendi. Açık kalan diğer ekranlarda "Yeni bir sürüm yüklendi" bildirimi görünür; bu ekranlarda sayfayı yenileyin.
• 2.11'e yükseltmeden sonra her kiosk ekranında bir kez giriş yapıldı. Giriş yaptıktan sonra yeni bir tarayıcı sekmesinde oturum giriş istemeden açılıyor.
• Canlı veri, alarmlar, trendler ve tüketim grafikleri beklenen değerleri gösteriyor; bildirimler ve MQTT yayını (kullanılıyorsa) çalışıyor.
• Bad kalitede kalan tag veya kanal varsa servis logundaki nedene göre sürücü tanımları düzeltildi; OPC UA kanalları bağlı.
• %ProgramData%\2WinScada\Logs\setup.log dosyasında hata yok.

Onarım

Onarım, kurulu sürümle birebir aynı sürümdeki paketle çalıştırılır. Eksik veya bozuk uygulama dosyalarını ve servis yapılandırmasını yeniden kurar. SQL Server ve QuestDB verilerini silmez; sürüm yükseltmez veya düşürmez. Genel bir ayar değiştirme aracı değildir.

Onarım şu durumlarda kullanılır:

• Uygulama dosyaları veya servis yapılandırması bozulduysa,
• Sunucunun IP adresi değiştiyse,
• İnternet profili açılacak veya kapatılacaksa (bkz. İnternet ve Ağ Erişimi),
• Güvenilir sertifikaya geçildikten sonra HSTS'nin açılması için.

Kurulu sürümle aynı paket çalıştırıldığında Kurulum Modu sayfasında Onarım seçili gelir ve Güncelleme kullanılamaz.

• Onarımda da Veritabanı ve kurtarma sayfasındaki SQL yedek dizini (güncelleme ve onarımda zorunlu; SQL sunucusundaki yol) zorunludur; Setup önce mevcut veritabanını bu klasöre yedekler.
• MQTT Publisher kuruluysa Bileşenler sayfasında altında Eksik MQTT ayar dosyasını yeniden oluştur (broker web'de kaydedilene kadar yayın kapalı kalır) seçeneği görünür. Seçenek varsayılan olarak kapalıdır; yalnız MQTT Publisher'ın ayar dosyası eksikse işaretleyin. Dosya mevcutsa veya bozuksa onarım durur ve dosyanın üzerine yazılmaz. Web arayüzünde MQTT yayıncı ayarları daha önce kaydedildiyse yayın onarımdan sonra bu ayarlarla sürer; kaydedilmediyse broker bilgilerini Ayarlar > MQTT Yayıncı Ayarları sayfasında girin.

Sunucunun IP adresi değiştiyse

1. Kurulu sürümün paketiyle Setup'ı açın; Onarım seçili gelir.
2. IIS ve SSL sayfasında Domain veya IP alanına sunucunun yeni IP adresini tam olarak yazın. Özet sayfasında eski ve yeni adres gösterilir.
3. Onarımı tamamlayın ve yeni adresle HTTP ve HTTPS erişimini kontrol edin.

• Yeni IP sunucunun ağ kartına atanmış olmalıdır.
• PFX sertifikası kullanılıyorsa yeni IP sertifikada bulunmalıdır.
• Kendinden imzalı sertifika yenilenirse istemcilerdeki güveni de güncelleyin. Bkz. Kendinden imzalı sertifika.
• IIS'te eski adresten farklı bir DNS adı (host header) kayıtlıysa bu ad korunur.
• SQL Server ve QuestDB verileri ile lisans korunur.

Sessiz onarımda iki ayar birlikte verilir:

2WinScada.Setup.<sürüm>.x64.exe /S /MODE=Repair /DOMAIN_OR_IP=<yeni IP> /UPDATE_PUBLIC_ADDRESS=1

Kaldırma

2WinScada'yı kaldırmak için Windows Ayarları > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar > 2WinScada > Kaldır yolunu kullanın veya %ProgramData%\2WinScada\InstallerRuntime\Uninstall.exe dosyasını yönetici olarak çalıştırın.

• Kaldırıcı, onaydan önce hangi kaynakların kaldırılacağını ve hangilerinin korunacağını gösteren bir plan açar. Planı dikkatle inceleyin.
• Setup'ın oluşturduğu veritabanı ve kendi kurduğu QuestDB verisi silinir. Setup'ın kurduğu SQL Server Express örneği, içinde başka veritabanı yoksa o da kaldırılır.
• Setup'ın oluşturmadığı, paylaşılan veya başka sistemlerce kullanılan kaynaklara dokunulmaz.
• Lisans bilgileri her durumda korunur. Bkz. Kaldırma ve yeniden kurulum.
• Kaldırmadan önce verilerin ve yapılandırmanın yedeğini alıp makine dışına kopyalayın, License Manager'ı kapatın.
• Sonuç %ProgramData%\2WinScada\Logs\uninstall-result.json dosyasına yazılır.
• Kaldırıcı SQL Server'daki kaynakları, kaldırmayı çalıştıran Windows hesabıyla inceler. SQL Server'a ulaşılamaz veya bu hesap reddedilirse kaldırma durur; mesaj durduğu aşamayı ve hesabın neye ihtiyaç duyduğunu belirtir. Setup'ın kurduğu SQL Server Express kullanılıyorsa kaldırmayı bilgisayarın herhangi bir yerel yöneticisi çalıştırabilir.

Kaldırma yarıda kalırsa kurulum kaydını, günlükleri ve kaldırıcıyı silmeyin; kaldırıcı yeniden çalıştırılabilir durumda bırakılır.