Enerji Performansı

Yaklaşık 9 dk okuma

Enerji Performansı, SCADA'da zaten loglanan sayaç verisinden aylık enerji tüketimi ve performans raporu üreten lisanslı bir ek modüldür. Modülün sağladığı şey ISO 50001 enerji yönetim sistemi için ölçüm ve performans verisidir:

• ölçüm sınırı açıkça yazılmış aylık enerji toplamları ve alan/hat kırılımı,
• her sayaç ve ay için hesap durumu, veri kalitesi ve değerin kaynağı,
• gerekçeli ve belgeli düzeltmeler,
• üretime göre enerji yoğunluğu (EnPI), referans dönem (EnB) ve hedef karşılaştırması,
• kapatılan, değiştirilemeyen ve revizyonla izlenen aylık raporlar ve bu raporların XLSX dosyası.

Modülün sınırı

Modül kuruluşun enerji yönetim sisteminin, belgelendirmenin veya denetimin yerine geçmez. Toplantı, karar, aksiyon planı, doküman kontrolü, uygunsuzluk ve onay zinciri modülün kapsamı dışındadır. Bir göstergenin (örneğin kWh/ton) sahanız için uygun yöntem olup olmadığını kullanıcı değerlendirir. Ürün, yöntem uygunluğu sağlanmadan "iyileşme" veya "tasarruf" sonucu üretmez; yalnız "fark" gösterir.

Ücretsiz Tüketimler ve Tüketim Pivotu ekranları ile enerji sayfa şablonları bu modülden bağımsızdır ve değişmez.

Ekranlar

Modül yan menüde Enerji Performansı grubu olarak görünür:

Menü öğesi	Ne yapılır	Sayfa
Dönem Raporu	Bir kapsamın bir ayını hesaplama, inceleme, düzeltme, kapatma, yeni revizyon ve XLSX	Dönem Raporu
Trend	Aylık tüketim veya enerji yoğunluğu; referans dönem ve hedef çizgileri	Trend
Tanımlar	Tesis ve alan/hat, sayaçlar ve tag bağlantıları, kWh katsayıları, üretim, referans dönem ve hedef, arşiv erişimi	Tanımlar
Kapatılmış Raporlar	Resmî aylık raporları açma ve indirme	Kapatılmış Raporlar ve Arşiv

Kapatılmış Raporlar öğesi yalnız erişebildiğiniz en az bir kapatılmış rapor varsa görünür. Diğer üç öğe için eklenti ve bir enerji rolü gerekir (bkz. Lisans ve Roller ve yetki).

Ekranların üst kısmında aynı seçiciler bulunur: Tesis (kapsam ağacı) ve Ay (yalnız ay seçilir, gelecek aylar seçilemez). Seçili kapsam, ay ve revizyon adres çubuğunda durur; bağlantıyı kopyalayıp paylaşabilirsiniz.

Temel kavramlar

Kavram	Anlamı
Kapsam	Raporun ait olduğu yer: bir Tesis veya altındaki bir Alan/Hat. Rapor her zaman bir kapsam ve bir takvim ayı içindir.
Sayaç	Loglanan bir tüketim tag'ine bağlanan ölçüm noktası. Enerji türü: Elektrik, Doğalgaz, Su veya Buhar.
Toplam üyeliği	Sayacın toplama nasıl girdiği: Tesis toplamına dahil (tesisin satın aldığı enerji), İç dağıtım — yalnız kırılım (toplamın bir bölümü, toplama ikinci kez eklenmez) veya su için sabit Enerji dışı — ayrı gösterilir.
kWh katsayısı	Sayacın kendi birimindeki tüketimi kWh'ye çeviren katsayı (ör. doğalgaz için kWh/Sm³). Ay başından geçerli olur. kWh ölçen elektrik sayacında katsayı otomatik olarak 1'dir; su kWh'ye çevrilmez.
Tag bağlantısı	Sayacın hangi tag'in log verisini kullandığı. Bağlantı oluşturulduğu andan geçerlidir; önceki aylar için geçmiş veri beyanı gerekir.
Üretim	Enerji yoğunluğu için kullanılan miktar (ör. ton). Aylık elle girilir veya bir tag'den okunur.
Enerji yoğunluğu (EnPI)	Toplam enerji (kWh) ÷ üretim miktarı. Üretim tanımlı değilse hesaplanmaz.
Referans dönem (EnB) ve Hedef	Sonraki ayları karşılaştırdığınız ölçü ve ona göre yüzde azaltım veya mutlak hedef. Rapor için gerekli değildir.
Taslak	Hesaplanmış ama kapatılmamış ay sonucu. Yeniden hesaplanabilir.
Kapatılmış rapor (resmî rapor)	Kapatılan ayın değiştirilemeyen kaydı. Değişiklik gerekirse yeni revizyon (Rev. 2, Rev. 3 …) kapatılır; önceki revizyon korunur.

Hesap zinciri. Her sayaç için ay değeri şu adımlarla bulunur ve rapor her adımı gösterir:

1. Ham ölçüm: SCADA arşivindeki log kayıtlarından ay tüketimi. Ücretsiz tüketim ekranlarıyla aynı hesap kuralı kullanılır.
2. Tag katsayısı: Log tanımındaki Toplam Değer Dönüştürme [Çarpan/Bölen] ayarı (bkz. Log (Arşiv) Tanımları). Rapor, hesap anındaki değeri yazar; modül öncesindeki değişiklikler bilinmez.
3. Düzeltme: Varsa fark düzeltmesi veya manuel dönem toplamı.
4. Etkin değer: Toplamlara ve enerji yoğunluğuna giren değer.
5. kWh katsayısı: Etkin değer kWh'ye çevrilir.

Aylar tesis saat diliminin takvim ayıdır; raporun Hesap bilgileri bölümünde Tesis saat dilimi yazar.

Lisans

Enerji Performansı, Standard ve Professional paketlere eklenen bir ek modüldür. Starter pakette verilmez. Yeni Standard ve Professional tekliflerinde varsayılan olarak seçili gelir. Mevcut lisanslar 2.11'e yükseltmeyle bu hakkı kendiliğinden kazanmaz; hakkın eklendiği yeni bir lisans dosyası kurulmalıdır (bkz. Lisans).

Hak yalnız kurulu lisans dosyası eklentiyi içeriyorsa açılır. SystemAdmin hesabı için de istisna yoktur.

İşlem	Gerekenler
Hesap, tanım değişikliği, tag bağlantısı ve onayı, düzeltme, üretim girişi, kapanış	Eklenti + ilgili rol + kapsamdaki tag'lere güncel veri yetkisi
Trend ve kapatılmış ay için yeni revizyon hesabı	Eklenti + bir enerji rolü + güncel veri yetkisi + geçerli tag bağlantıları
Kapatılmış raporu açma ve XLSX indirme	Eklenti gerekmez. Bir enerji rolüyle kapsamdaki tag'lere güncel veri yetkisi veya kapsam için verilmiş arşiv erişimi

Lisans durumu okunamıyorsa korumalı menü öğeleri gösterilmez.

Arşiv modu

Eklenti kurulumda yoksa veya lisanstan kaldırılırsa modül arşiv moduna geçer. Kapatılmış raporlar kanıt kaydı olduğu için okunmaya devam eder:

• Menüde yalnız Kapatılmış Raporlar kalır (erişebildiğiniz en az bir kapatılmış rapor varsa).
• Sayfanın üstünde şu bilgi şeridi görünür: Enerji Performansı eklentisi bu kurulumda etkin değil. Kapatılmış raporları görüntüleyebilir ve indirebilirsiniz; yeni hesap, tanım ve kapanış yapılamaz. SystemAdmin şeritte Lisans bilgileri bağlantısını da görür.
• Dönem Raporu, Trend veya Tanımlar adresi doğrudan açılırsa Kapatılmış Raporlar listesine yönlendirilirsiniz.
• Daha önce paylaşılmış resmî rapor bağlantıları çalışmaya devam eder.
• Tanımlar ve tag bağlantıları silinmez. Eklenti yeniden etkinleşince kaldığınız yerden devam edersiniz.

Roller ve yetki

Modül dört rol tipi ekler. Roller Kullanıcı ve Grup Yönetimi ekranında gruplara verilir (bkz. Kullanıcı ve Grup Yönetimi):

Rol tipi	Arayüzdeki açıklama
Enerji Okuma	Enerji tanımları, trend, dönem raporu ve kapatılmış raporları salt okunur görme
Enerji Veri Girişi	Enerji Okuma ve kapatılmamış aylara aylık manuel değer girişi
Enerji Yönetimi	Enerji tanımları, tag bağlantıları, düzeltme, üretim girişi ve hesap
Enerji Kapanışı	Ay kapatma ve arşiv erişimi verme

Editör rolü ve SystemAdmin dört rolün işlemlerini yapabilir. Enerji rolleri eklentiye bağlı değildir; rol listesinde eklenti olmadan da görünür.

İşlem	Enerji Okuma	Enerji Veri Girişi	Enerji Yönetimi	Enerji Kapanışı	Editör / SystemAdmin
Dönem Raporu, Trend ve Tanımlar ekranlarını açma	Var (salt okunur)	Var (salt okunur)	Var	Var (tanımlar salt okunur)	Var
Kapatılmış raporu güncel veri yetkisiyle açma	Var	Var	Var	Var	Var
Aylık manuel değer girme (ör. aylık üretim)	Yok	Yalnız kapatılmamış aylara	Var	Yok	Var
Tanım, tag bağlantısı, geçmiş beyanı, kWh katsayısı, üretim, referans dönem ve hedef	Yok	Yok	Var	Yok	Var
Hesap başlatma, düzeltme girme ve iptal etme	Yok	Yok	Var	Yok	Var
Ayı kapatma, yeni revizyonu kapatma	Yok	Yok	Yok	Var	Var
Arşiv erişimi verme ve kaldırma	Yok	Yok	Yok	Var	Var
Geri yüklemeden sonra tag'i silinmiş veya değişmiş bağlantıları onaylama ve yeniden bağlama	Yok	Yok	Yok	Yok	Yalnız Editör rolü

Rol seçimi için öneriler:

• Raporları ve canlı veriyi inceleyecek kullanıcıya (ör. iç denetçi, yönetici) Enerji Okuma rolünü verin. Yalnız kapatılmış raporları okuyacak, belirli kapsamlarla sınırlı bir denetçi için rol yerine kapsam bazında arşiv erişimi verin.
• Aylık üretimi girecek kullanıcıya (ör. vardiya sorumlusu, üretim planlama) Enerji Veri Girişi rolünü verin.
• Veri girişi ve düzeltme ile ay kapatmayı farklı kişilere vermeniz önerilir. Ürün bu ayrımı zorlamaz.

Rol tek başına veri yetkisi vermez. Her işlem, kapsamdaki sayaçların bağlı olduğu tag'lere güncel veri (proses grubu) yetkisi de ister (bkz. Proses Grupları ve Yetki):

• Resmî rapor yalnız kapsamın bütün sayaçlarına erişebilen kullanıcıya gösterilir. Yetkiniz olmayan satırlar çıkarılarak farklı bir toplam gösterilmez. Erişebildiğiniz bir alt kapsamı (Alan/Hat) seçebilirsiniz.
• Kapatma, kapatma rolüne ek olarak kapsamın bütün sayaçlarına veri yetkisi ister.
• Kapatılmış raporu güncel veri yetkisiyle açmak için bir enerji rolü de gerekir; proses grubu yetkisi tek başına yetmez. Enerji rolü olmayan kullanıcı (ör. yalnız Monitor yetkisi olan) kapatılmış raporu yalnız arşiv erişimiyle açar.
• Yetkisiz bir durumda ekran sayaç adı, tag adı veya sayı vermez.

Arşiv erişimi, kapsamın kapatılmış raporlarını SCADA veri yetkisi olmadan okuyabilecek rolleri belirler (ör. denetçiler). Arşiv erişimi herhangi bir role verilebilir; rolün enerji rolü olması gerekmez. Bu erişim Tanımlar > Arşiv erişimi sekmesinden Enerji Kapanışı rolüyle verilir; bkz. Arşiv erişimi.

Aylık manuel değer girişi

Aylık manuel değerler Enerji Yönetimi rolüyle Dönem Raporu'nda (bkz. Aylık üretim girişi) veya sayfalardaki Manuel giriş tablosu widget'ında girilir. Enerji Veri Girişi rolü değerleri Dönem Raporu'nda veya Manuel giriş tablosu widget'ında, yalnız kapatılmamış aylara girer; hesap, düzeltme, kapanış ve Tanımlar bu rol için salt okunurdur.

Kullanıcının enerji verisine yazma yetkisi yalnız Enerji Veri Girişi rolünden geliyorsa iki sınır uygulanır:

• Kapatılmamış ay: Değişkenin kapsamında veya bir üst kapsamda kapatılmış aya değer girilemez. Manuel giriş tablosu bu ayları salt okunur gösterir: Kapatılmış aylar rolünüz için salt okunurdur; değer yalnız açık aylara girilebilir. Ay siz değer girerken kapatıldıysa değer kaydedilmez: Bu ay kapatılmış; değerini yalnız Enerji Yönetimi rolü değiştirebilir. Kayıtlı değer korunuyor.
• Kapsamın tamamına veri yetkisi: Kullanıcının proses grubu yetkisi kapsamdaki (alt alan/hatlar dahil) bütün bağlı tag'leri kapsamalı ve kapsamda tag'e bağlı en az bir sayaç bulunmalıdır. Aksi hâlde değer kaydedilmez: Bu kapsama değer giremezsiniz: kapsamdaki bütün sayaç tag'lerine veri yetkiniz yok ya da kapsamda bağlı sayaç yok. Kayıtlı değer korunuyor.

Enerji Yönetimi, Editör ve SystemAdmin kapatılmış aya da değer girebilir. Kapatılmış rapor bundan etkilenmez; yeni değer o ayın bir sonraki hesabında (yeni revizyonda) kullanılır.

İlk rapor

Kurulumda henüz tesis yoksa Dönem Raporu ekranı İlk raporunuz için 3 adım listesini gösterir: Sayaçlarınız zaten loglanıyorsa yaklaşık 30 dakika sürer.

1. Tesis oluştur: Tesis ekle ile tesisin adını girin.
2. Sayaçları ekle — loglanan tag'lerden sayaçlarınızı seçin: Tag'lerden sayaç ekle sihirbazı (bkz. Tag'lerden sayaç ekle). Geçen ayın raporunu istiyorsanız sihirbazın 3. adımında geçmiş veri beyanını bu aydan önceye verin.
3. Raporu hesapla: Dönem Raporu'nda ayı hesaplayın, inceleyin ve kapatın (bkz. Dönem Raporu).

Tamamlanan adımlar Tamamlandı olarak işaretlenir. Bir sonraki adım, önceki bitmeden nedeniyle birlikte devre dışı görünür (ör. Önce bir tesis ekleyin.).

Bilgi	İlk rapor için
Tesis adı, sayaç adı, enerji türü, bağlı tag, toplam üyeliği	Zorunlu
Birim, toplama yöntemi, log tipi, tag katsayısı	Sorulmaz; tag'in log tanımından alınır
Doğalgaz ve buhar için kWh katsayısı	Boş bırakılabilir; bu durumda enerji toplamı Kısmi toplam olur
Geçmiş veri beyanı	Geçmiş bir ayın raporu için gerekir
Alan/Hat, üst sayaç, veri sorumlusu, kalibrasyon bilgisi	İsteğe bağlı
Üretim, referans dönem, hedef	İsteğe bağlı; yalnız karşılaştırma için

Hesap arka planda çalışır ve canlı veri toplamayı yavaşlatmayacak biçimde sınırlanır: kurulumda aynı anda tek enerji hesabı çalışır, SCADA yoğunken hesap bekler. Ayrıntılar: Hesap.

Bu bölümdeki sayfalar

Sayfa	İçerik
Tanımlar	Kapsam ağacı, sayaç sihirbazı, kWh katsayıları, üretim, referans dönem ve hedef, tag bağlantısı ve geçmiş beyanı, geri yükleme sonrası onay
Dönem Raporu	Hesap, satır alanları ve toplam etiketleri, düzeltmeler, üretim girişi, kapanış, revizyon, XLSX
Trend	Aylık grafik ve tablo, eksik ayları hesaplama
Kapatılmış Raporlar ve Arşiv	Resmî rapor listesi, resmî rapor görünümü, arşiv erişimi, arşiv modu
Yedekleme ve Geri Yükleme	Yedeğe girenler, aynı projenin ve farklı bir projenin yedeği
Durum ve Hata Açıklamaları	Hesap, kapanış, bağlantı ve hazırlık durumlarının anlamı ve çözümü
Sık Sorulan Sorular	Sık karşılaşılan sorular