Panel PC ve Kiosk

Yaklaşık 12 dk okuma

Bu sayfa endüstriyel panel PC'lerde (dokunmatik ekran, Windows 10/11 IoT Enterprise LTSC, 4–8 GB RAM) ve duvar ekranlarında 2WinScada kullanımını anlatır. Panel PC değerleri planlama değerleridir; bir panel devreye alınmadan önce hedef donanımda 72 saatlik ölçüm yapılmalıdır.

Desteklenen kullanımlar

Panel RAM'i	Rol	Destek
2 GB	En fazla bir 2WinScada sunucusunu gösteren tarayıcı	2WinScada yığını için desteklenmez.
4 GB	Merkezi bir 2WinScada sunucusunun kiosk istemcisi	Evet, yalnız istemci olarak. Panele 2WinScada kurulmaz.
8 GB	Panelde tam yığın: SQL Server Express, arşiv veritabanı (QuestDB), IIS, 2WinScada servisleri ve kiosk tarayıcısı	Evet, Panel PC (8 GB, tam yığın) ön ayarı ve aşağıdaki sınırlarla. 8 GB alt sınırdır.

Her kiosk ekranı sunucuda bir kullanıcı sayılır.

8 GB panelde tam yığın

Ön ayarla kurulum

Sihirbazın Kurulum Dizinleri sayfasında Panel PC (8 GB, tam yığın) ön ayarı kutusunu işaretleyin. Yeni kurulumda ön ayar:

• QuestDB için 4 GB sistem belleği profilini seçer,
• SQL Server max server memory alanına 768 MB yazar,
• Bileşenler sayfasında MCP Server, RecordDeviceService ve MQTT Publisher seçimini kaldırır. Proje gerektiriyorsa yeniden işaretleyin; her biri ayrı bir servis ve ek bellek demektir.

SQL Server sayfasında Lokal SQL Server Express kur kutusunu işaretleyin. Algılanan RAM 8 GB'ın altındaysa sihirbaz devam etmeden önce onay ister.

Onarım ve güncelleme kayıtlı ön ayarı ve SQL Server bellek sınırını korur. Kurulu QuestDB bellek ayarları güncellemede değişmez.

Sessiz kurulumda ön ayar /INSTALL_PRESET=panel ile seçilir. Bileşen listesi verilmeyen sessiz kurulum yalnız API ve web arayüzünü kurar. Açıkça verilen QuestDB profili, SQL Server bellek sınırı ve bileşen listesi ön ayardan önce gelir.

SQL Server bellek sınırı

SQL Server max server memory (MB, 0 = değiştirme) alanı SQL Server'ın kullanabileceği en fazla belleği belirler.

• Setup sınırı yalnız kendi kurduğu SQL Server Express örneğine uygular. Bu bilgisayardaki mevcut bir örneğe uygulanması için Setup'ın kurmadığı, bu bilgisayardaki mevcut bir SQL Server örneğine de uygula seçeneği işaretlenmelidir. Uzak SQL Server'a uygulanmaz.
• Setup eski değeri kaydeder; kurulum başarısız olursa eski değer geri yüklenir.
• Onarım ve güncelleme sınırı yalnız alan değiştirildiğinde yeniden uygular. Böylece veritabanı yöneticisinin elle yaptığı değişiklik korunur. Setup'ın sınırı yönetmesini durdurmak için 0 girin.

Bellek bütçesi

Tüketici	Planlama değeri
Windows 10/11 IoT Enterprise LTSC ve Defender	yaklaşık 2 GB
SQL Server Express (768 MB sınır ve ek yük)	yaklaşık 1 GB
IIS, ana API ve Notification servisleri	yaklaşık 1–1,5 GB
Kiosk tarayıcısı (Edge, tek sayfa)	yaklaşık 0,5–1 GB
QuestDB, 4 GB profili	yaklaşık 2 GB
Toplam	yaklaşık 6,5–7,5 GB; başka yazılıma yer kalmaz

QuestDB'nin 4 GB profili küçük projeler içindir. Bu profilde uzun dönemli trend ve rapor sorguları daha yavaş çalışır ve bellek sınırını aşarsa hata vererek durur.

Proje sınırları

• En fazla yaklaşık 1.500 canlı tag ve 500 arşiv tag'i.
• Arşiv periyodu 10 saniye veya daha uzun; toplam arşiv yazımı saniyede en fazla 50 satır.
• En fazla 5 kullanıcı (kiosk ekranı ve dört uzak oturum).
• Arşiv tanımlarında saklama süresi 1–3 ay.
• Yalnız projenin kullandığı bileşenler.

Hedef yükte 72 saat boyunca her servisin bellek kullanımını, SQL Server ve QuestDB belleğini ölçün; sürekli sayfalama olmamalı ve QuestDB tabloları askıya alınmamalıdır. Daha büyük projeler için bkz. Kapasite planlaması.

4 GB panel: kiosk istemcisi

4 GB panele 2WinScada kurmayın. Panelde yalnız kiosk betiğini merkezi sunucunun adresiyle çalıştırın:

.\Set-2WinScadaKiosk.ps1 -BaseUrl https://scada.example.local -Page Main

Panelin sunucunun HTTPS sertifikasına güvenmesi gerekir. Bkz. HTTPS sertifikası.

Kiosk ve otomatik başlatma

Kurulum paketindeki scripts\panel\Set-2WinScadaKiosk.ps1 betiği paneli kiosk olarak hazırlar. Betiği yönetici olarak açılmış Windows PowerShell 5.1'de çalıştırın. Önce -WhatIf ile neyin değişeceğini görün. Betik tekrar çalıştırıldığında yalnız farklı olan ayarları değiştirir.

.\Set-2WinScadaKiosk.ps1 -Page Main -WhatIf
.\Set-2WinScadaKiosk.ps1 -OperatorAccount Operator -CreateOperatorAccount -Page Main -ActiveHoursStart 5 -ActiveHoursEnd 22

Betik şunları yapar:

• Kiosk için ayrı, yönetici olmayan bir yerel Windows hesabı kullanır. -CreateOperatorAccount bu hesabı oluşturur; şifre güvenli istemde yazılır ve betik tarafından saklanmaz.
• Bu hesap oturum açınca başlayan 2WinScada Kiosk zamanlanmış görevini oluşturur. Görev ekran koruyucuyu ve kilidi kapatır, tek bir Edge penceresini açık tutar; pencere kapanır veya çökerse yaklaşık on saniye içinde yeniden açılır.
• Kiosk adresini https://localhost/#/overview/<Sayfa>?kiosk=1 olarak ayarlar. Adres -BaseUrl, -Page veya -Url ile değiştirilebilir.
• Kiosk penceresi kapanınca Edge'in arka planda çalışmamasını sağlar.
• Güç planında bekleme ve hazırda bekletmeyi kapatır, ekranı sürekli açık tutar.
• Windows Update etkin saatlerini ayarlar (varsayılan 6–23, en fazla 18 saat); Windows bu saatlerde güncelleme için yeniden başlamaz. Güncelleme yeniden başlatmalarını bakım penceresine planlayın.
• Windows kenar kaydırma hareketlerini kapatır (-KeepEdgeSwipe açık bırakır).
• Yazma filtresi (UWF) istisna listesini hazırlar; -ApplyUwfExclusions istisnaları uygular. Bkz. Disk, UWF ve enerji.

Oturum kipi

Edge'in kiosk modu her açılışta yeni ve boş bir oturum (InPrivate) başlatır. Böyle bir kiosk elektrik kesintisi, Windows güncellemesi veya Edge çökmesinden sonra 2WinScada giriş sayfasını gösterir ve biri dokunmatik ekrandan giriş yapana kadar bekler. Bu nedenle betik iki kip sunar:

• Varsayılan (kalıcı uygulama penceresi): Edge, kioska ait ayrı bir profille tam ekran uygulama penceresi olarak açılır. Kiosk oturumunda bir kez giriş yapın; yeniden başlatmadan sonra panel, 2WinScada oturumunun süresi dolana kadar giriş istemeden süreç sayfasına döner. Panel sunucudan önce açılırsa giriş sayfası yerine Sunucuya ulaşılamıyor sayfası görünür ve sunucu yanıt verince süreç sayfası açılır (bkz. Kesintiden sonra toparlanma). Adres çubuğu yoktur, ancak bu kipte bazı tarayıcı kısayolları engellenmez; panelde klavye bırakmayın veya Windows Keyboard Filter kullanın.
• -InPrivateKiosk: Edge kiosk modunu kullanır; tarayıcı kısayolları da engellenir. Yalnız her yeniden başlatmadan sonra giriş yapılmasının kabul edilebildiği yerlerde seçin.

Otomatik Windows oturumu

Betik Windows'a otomatik oturum açmayı yapılandırmaz. Kayıt defterindeki AutoAdminLogon yöntemi şifreyi açık metin olarak tuttuğu için kullanmayın. Bunun yerine şifreyi şifreli saklayan Sysinternals Autologon aracını veya Atanmış Erişim (Assigned Access) özelliğini kullanın. Atanmış Erişim Edge'i kiosk modunda, yani her açılışta yeni oturumla çalıştırır; zamanlanmış göreve gerek kalmaz.

Dokunmatik klavye

2WinScada'nın kendi sanal klavyesi vardır. Kiosk oturumunda bir kez açın; tercih tarayıcıda saklanır. İki klavyenin birden açılmaması için Windows dokunmatik klavyesinin kendiliğinden açılmasını kapatın (Ayarlar > Saat ve dil > Yazma > Dokunmatik klavye). Varsayılan kipte tercih korunur; -InPrivateKiosk veya Atanmış Erişim ile her yeniden başlatmada kaybolur.

Kiosk adresi ve ?kiosk=1

Sayfa adresinin sonuna ?kiosk=1 eklendiğinde görüntüleyici kiosk kipinde açılır:

• Üst bar, yan menü, alt bilgi ve görüntüleme araç çubuğu gizlenir. Kiosk kipi sayfalar arası geçişte korunur.
• Tarayıcının uzun basma menüsü, iki parmak ve çift dokunma yakınlaştırması, metin seçimi ve kaydırarak gezinme engellenir. Metin kutuları, sanal klavye, kaydırıcılar ve diğer widget'lar çalışmaya devam eder; uygulamanın kendi bağlam menüleri açılır.
• Kiosk kipi yetkileri değiştirmez; kioskta giriş yapan kullanıcının yetkileri geçerlidir.
• Kiosk ekranı dokunmatik modda çalışır: panelde fare takılı olsa da dokunmatik kontroller büyür.

Örnek adres: https://localhost/#/overview/Main?kiosk=1

Üst bar gizli olduğu için bağlantı kesintisi ve haberleşmesi olmayan cihazlar ekranın altındaki şeritle bildirilir. Bkz. Bağlantı şeritleri.

Pano döngüsü

Kiosk ekranı birden fazla sayfayı sırayla gösterecekse Ayarlar > Pano Döngüleri ekranında bir döngü tanımlayın ve kiosk adresi olarak döngünün Kiosk Adresi değerini kullanın. Adres ?kiosk=1&rotation=<Döngü adı> ile biter. Kiosk betiğine -Url ile verilir; adresteki & nedeniyle adresi tırnak içine yazın:

.\Set-2WinScadaKiosk.ps1 -Url "https://scada.example.local/#/overview/Main?kiosk=1&rotation=Hol"

Ayrıntılar: Pano Döngüleri.

Ekrana sığdırma

Görüntüleyici sayfayı ekrana iki yönde de uzatır ve en-boy oranını korumaz. Panel sayfalarını panelin çözünürlüğünde veya en azından aynı en-boy oranında tasarlayın; örneğin 1024×768 (4:3), 1280×800 (16:10) veya 1920×1080 (16:9). Başka bir orana göre tasarlanmış sayfa uzamış görünür.

Yeni bir panel sayfası için Dokunmatik operatör paneli başlangıç şablonundan başlayabilirsiniz. Dokunmatik kontrollerin boyutu, kilitli görünüm, onay ve iki adımda uygulama için bkz. Dokunmatik Paneller.

Kiosk hesabı ve şifre değişimi

Kiosk oturumunda saklanan 2WinScada oturumu kiosk hesabına aittir. Bu hesaba yalnız panelin ihtiyaç duyduğu yetkileri verin.

Yeni kurulumda: Örnek izleme hesabı şifresiz oluşturulur. Yönetici Kullanıcılar sekmesinde Şifre Sıfırla ile geçici bir şifre verir. Kiosk ekranında bu hesapla bir kez giriş yapılır; Şifrenizi değiştirin ekranında kalıcı şifre belirlenir. Bkz. Örnek operatör ve izleme hesapları.

2.10'a yükseltilen kiosklar

2.10 ile yöneticinin şifre verdiği hesaplar ve eski kurulumlarla gelen ve şifresi hiç değiştirilmemiş hesaplar girişte önce Şifrenizi değiştirin ekranına yönlendirilir; şifre değiştirilmeden başka işlem yapılamaz. Otomatik oturum açan panel PC ve duvar ekranları, 2.10'a yükseltildikten sonra oturum süresi dolunca bu ekranda bekler.

Yükseltmeden hemen sonra kiosk ekranlarında kullanılan hesabın şifresini güçlü ve kişiye özel bir şifreyle değiştirin; tarayıcıda kayıtlı bir şifre varsa onu da güncelleyin.

Oturum yenileme ve paylaşılan hesaplar

2.11'den itibaren tarayıcı, oturumu yenilemek için kullanılan anahtarı sayfadaki betiklerin (olay kodu dahil) okuyamadığı bir çerezde tutar. Varsayılan kipte çerez kioskun Edge profilinde saklanır; panel yeniden başlatıldığında oturum önceki gibi giriş istemeden açılır. -InPrivateKiosk kipinde ve Atanmış Erişim'de çerez her yeniden başlatmada silinir.

Sunucu her hesap için tek bir yenileme anahtarı tutar ve her giriş bu anahtarı yeniler. Bu yüzden aynı hesabı kullanan cihazlardan yalnız hesaba en son giriş yapılan cihazın oturumu yenilenebilir:

• Aynı hesapla başka bir cihazda giriş yapılırsa, önceki cihazların oturumu sona erer. Birden fazla kiosk ekranı aynı hesabı kullanıyorsa bir kioskta yeniden giriş yapmak diğerlerinin oturumunu bitirir.
• Oturumu sona eren ekran açık kalır, ancak oturum bir sonraki yenilemede reddedilir: ekran en geç erişim süresi dolduğunda (varsayılan 4 saat) giriş sayfasını açar ve biri giriş yapana kadar bekler.
• Çıkış yalnız çıkış yapılan tarayıcının oturumunu kapatır. O tarayıcı hesaba en son giriş yapan cihazsa anahtar sunucuda da geçersiz kılınır; diğer cihazların oturumu zaten bu girişle sona ermiştir. Daha önce giriş yapmış bir cihazda yapılan çıkış sunucuda bir şey değiştirmez.

Mümkünse her kiosk ekranına ayrı bir hesap verin; ek hesaplar lisanstaki kullanıcı sayısına girer. Kiosk hesaplarıyla başka cihazlarda giriş yapmayın. Bir kiosk ekranında yeniden giriş yaptıktan sonra aynı hesabı kullanan diğer ekranları da kontrol edin.

2.11'e yükseltilen kiosklar

Yükseltmeden önce açılmış oturumlar bir sonraki girişe kadar eski şekilde çalışır; bu sürede yenileme anahtarı tarayıcı deposunda kalır ve çıkış onu sunucuda geçersiz kılmaz. Korumanın kiosk ekranlarında da geçerli olması için yükseltmeden sonra her kiosk ekranında bir kez giriş yapın. Bu yapılmazsa kiosk, oturumunun süresi dolduğunda yapılan ilk girişle çerez kullanmaya başlar. Birden fazla kiosk aynı hesabı kullanıyorsa bu girişten önce kiosklara ayrı hesaplar verin; aksi halde her yeni giriş diğer kioskların oturumunu bitirir.

Kesintiden sonra toparlanma

2.10.1'den itibaren kiosk ekranı sunucu yeniden başlatma, ağ veya elektrik kesintisi ve sürüm güncellemesinden sonra kendiliğinden çalışmaya döner; panele dokunmak gerekmez.

Durum	Kiosk ekranı
Sunucu yeniden başlıyor veya ağ kesildi	Canlı veri bağlantısı vazgeçmeden yeniden kurulmaya çalışılır: 2, 5 ve 10 saniye sonra, ardından yaklaşık 30 saniyede bir. Bu sırada ekranın altında kesinti süresiyle birlikte "Ekrandaki değerler güncel değil." şeridi görünür; ekranda kesintiden önceki son değerler ve son bilinen alarmlar kalır; alarm listesi ve alarm sayıları 0'a düşmez, güncel olmadıkları belirtilir. Bağlantı gelince değerler sayfa yenilenmeden yeniden güncellenir ve alarm listesi sunucudaki güncel aktif alarmlarla değiştirilir. Sunucu yeniden başlarken alarm listesi başlangıç bitene kadar kısa süre boş görünebilir (bkz. Bağlantı kesintisinde).
Sunucu veya veritabanı geçici olarak yanıt vermiyor	2WinScada oturumu korunur. Oturum yalnız sunucu reddettiğinde, örneğin oturumun süresi dolduğunda sona erer.
Panel sunucudan önce açıldı	Kayıtlı oturum varsa (varsayılan kip) giriş sayfası yerine Sunucuya ulaşılamıyor sayfası açılır: "Oturumunuz korunuyor. Sunucu yanıt verdiğinde istenen sayfa kendiliğinden açılır." Sayfa son deneme saatini gösterir ve sunucu yanıt verince kiosk adresindeki sayfayı açar.
Oturumun süresi doldu	Giriş sayfası açılır. Giriş yapılınca (gerekirse şifre değiştirildikten sonra) ekran aynı kiosk adresine döner; kiosk kipi ve pano döngüsü korunur.
Sunucuya yeni sürüm kuruldu	Kiosk yeni sürümü yaklaşık beş dakika içinde fark eder ve ekrana 60 saniye dokunulmadığında yeni sürümle kendiliğinden yeniden yüklenir.
Kesinti 10 dakikadan uzun sürdü	Bağlantı geri geldiğinde kiosk bir kez yeniden yüklenir.

Kiosk olmayan ekranlar da kesintide yeniden bağlanır ve oturumu korur; yeni sürümde ise kendiliğinden yenilenmez, "Yeni bir sürüm yüklendi. Kullanmak için sayfayı yenileyin." bildirimini gösterir. Böylece kaydedilmemiş editör çalışması kaybolmaz.

Setup, web sitesini uygulama sayfası ve sürüm bilgisi tarayıcıda önbelleğe alınmayacak şekilde kurar; kiosk yeniden yüklendiğinde eski sürüm açılmaz.

HTTPS sertifikası

Kiosk modundaki Edge sertifika uyarısını geçemez. Kioskun açtığı adres panelin güvendiği bir sertifikayla kapsanmalıdır:

• Panelde tam yığın: https://localhost adresini yalnız site sertifikası localhost adını kapsıyorsa kullanın; aksi halde panelin birincil adresini açın. Setup'ın kendinden imzalı sertifikasını özel anahtar olmadan dışa aktarıp yalnız bu panelin Güvenilen Kök Sertifika Yetkilileri deposuna alın. Bkz. Kendinden imzalı sertifika.
• İstemci panel: Sunucunun sertifikasına veya onu veren sertifika yetkilisine aynı şekilde güvenin.

HTTPS oturum yenileme çerezini de korur: HTTPS ile açılan sayfada çerez yalnız şifreli bağlantıda gönderilir. Düz HTTP ile açılan kiosk ekranında çerez ağda şifresiz taşınır; kiosk adresi olarak HTTPS adresini kullanın.

Disk, UWF ve enerji

• eMMC yerine dayanıklılığı (TBW) belirtilmiş endüstriyel SSD tercih edin ve aşınmayı düzenli izleyin.
• Arşiv yazımını küçük, saklama süresini kısa tutun. QuestDB ve servis günlüklerinin boyutu Setup tarafından sınırlanır.
• Unified Write Filter (UWF) sistem sürücüsünü korurken istisna olmayan her değişiklik yeniden başlatmada kaybolur. Şunları istisna yapın:
  • %ProgramData%\2WinScada (kurulum durumu, lisanslar, günlükler, yedekler ve varsayılan QuestDB verisi),
  • başka bir yerdeyse QuestDB veri klasörü,
  • SQL Server örneğinin veri, günlük ve yedek klasörleri ile Setup'ta seçilen SQL yedek dizini,
  • C:\inetpub\logs (veya IIS günlüğünü kapatın),
  • varsayılan kipte kiosk oturumunun saklandığı Edge profil klasörü (yolu kurulumla gelen yardımda anlatılır),
  • Microsoft'un Windows Defender ve Windows Update bakımı için belgelediği istisnalar.
• Setup'ı, güncellemeleri ve kiosk betiğini UWF kapalıyken veya bakım (servicing) modunda çalıştırın. İstisnalar yeniden başlatmadan sonra geçerli olur.

• Windows'un düzgün kapanabilmesi için sinyal kablolu UPS veya güç kaybı korumalı panel kullanın. eMMC'de ani elektrik kesintisi dosya sistemine zarar verebilir.

Devreye alma denetimleri

• Kiosk oturumunda bir kez giriş yapın, sonra Windows'u yeniden başlatın ve bir kez de Edge'i Görev Yöneticisi'nden sonlandırın. Otomatik oturum açmayla varsayılan kipte panel giriş istemeden süreç sayfasına dönmelidir. -InPrivateKiosk veya Atanmış Erişim ile giriş sayfasına dönmesi beklenen davranıştır.
• Yeniden başlatmadan sonra sanal klavye tercihi korunuyor (yalnız varsayılan kip).
• Kiosk adresi sertifika uyarısı olmadan açılıyor.
• Kiosk hesabının şifresi güçlü ve kişiye özel; panel şifre değiştirme ekranında beklemiyor.
• Kiosk hesabıyla başka bir kiosk ekranında veya cihazda giriş yapılmıyor ya da her girişin aynı hesabı kullanan diğer ekranların oturumunu bitireceği biliniyor (bkz. Oturum yenileme ve paylaşılan hesaplar).
• Kiosk açıkken 2WinScada servislerini yeniden başlatın: ekranın altında bağlantı şeridi görünüyor, servisler açılınca kayboluyor ve panel giriş istemiyor.
• Sunucu kapalıyken paneli yeniden başlatın (yalnız varsayılan kip): Sunucuya ulaşılamıyor sayfası görünüyor, sunucu açılınca kiosk sayfası kendiliğinden açılıyor.
• Pano döngüsü kullanılıyorsa döngüdeki sayfalar sırayla açılıyor; kiosk hesabının açamadığı sayfa atlanıyor.